คนรุ่นใหม่ในญี่ปุ่น ฮิตเทรนด์ 'ทำอาหารไร้มีด' ช่วยลดเวลาในครัว

คำว่า 'Knife Cancel' หรือการเตรียมอาหารโดยไม่ใช้มีด กำลังได้รับความนิยมในญี่ปุ่น สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงของวิถีชีวิตและทัศนคติของผู้คนที่มีต่อการทำอาหารภายในบ้าน ไม่ว่าจะเป็นการทำชิจิมิ หรือแพนเค้กเกาหลี โดยใช้ผักตัดแต่งพร้อมปรุง หรือข้าวหน้าเนื้อกิวด้งที่เพียงเติมหัวหอมซอยบางลงในกระทะโดยตรง 

เมนูทั้ง 2 ปรากฏอยู่ในหนังสือ Rui Channel’s Super-Fast Family Meals ที่เขียนโดย ‘ซากิ ทาคาดะ’ (Saki Takada) คุณแม่อินฟลูเอนเซอร์วัย 30 ปี และจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ Shufunotomo เมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา

‘ทาคาดะ’ แบ่งปันสูตรอาหารผ่านสื่อสังคมออนไลน์ และสูตรอาหารประมาณ 40% ในหนังสือสามารถทำได้โดยไม่ต้องใช้มีด

ทำอาหาร 3 เมนูเสร็จใน 30 นาที

คุณแม่อินฟลูเอนเซอร์รายนี้เริ่มคิดหาวิธีทำอาหารให้เร็วขึ้นตั้งแต่ช่วงที่เริ่มใช้ชีวิตอยู่คนเดียว หลังแต่งงานและมีลูก เพราะติดว่า หากประหยัดเวลาในครัวได้แม้เพียง 10 นาที ก็จะมีเวลาอยู่กับครอบครัวมากขึ้น จึงเริ่มมองหาวิธีลดขั้นตอนการทำอาหาร โดยหนึ่งในวิธีสำคัญคือ 'การหลีกเลี่ยงการใช้มีด'

ปัจจุบัน ‘ทาคาดะ’ สามารถทำอาหารได้ถึง 3 เมนูภายใน 30 นาที

กระแสการทำอาหารโดยไม่ใช้มีดกำลังได้รับความนิยม โดยเฉพาะในกลุ่มคนวัย 20 ปีจนถึงช่วงต้นวัย 40 ปี

ผลการสำรวจความคิดเห็นของผู้หญิงที่แต่งงานแล้วจำนวน 1,500 คน อายุระหว่าง 20 ปี - 74 ปี ที่จัดทำโดยบริษัท Kewpie เมื่อเดือนตุลาคมปีที่ผ่านมา พบว่า ผู้หญิงอายุ 62 ปีขึ้นไปเพียง 2% และกลุ่มอายุ 46 ปี - 61 ปี จำนวน 5.9% ที่นำวิธีทำอาหารโดยไม่ใช้มีดมาใช้ในชีวิตประจำวัน

อย่างไรก็ตาม สัดส่วนดังกล่าวเพิ่มขึ้นเป็น 12.4% ในกลุ่มอายุ 30 ปี - 45 ปี และ 14.6% ในกลุ่มอายุไม่เกิน 29 ปี

‘อากิโกะ อิเดอิ’ (Akiko Idei) ผู้รับผิดชอบการสำรวจ ระบุว่า ปัจจุบันครัวเรือนที่ทั้งสามีและภรรยาทำงานมีจำนวนเพิ่มขึ้น การทำอาหารโดยลดขั้นตอนจึงเป็นอีกแนวทางที่ช่วยให้ผู้คนยังคงสนุกกับการทำอาหารได้ โดยหลายคนหันมาใช้ประโยชน์จากผักหั่นสำเร็จและผลิตภัณฑ์ที่ช่วยประหยัดเวลา

บริษัท Salad Club ผู้ผลิตผักหั่นสำเร็จรายใหญ่ เริ่มต้นธุรกิจในปี 1999 ด้วยผลิตภัณฑ์เพียง 5 รายการ ก่อนขยายสินค้าเป็น 35 รายการในปัจจุบัน ขณะที่บริษัท Oisix ผู้ให้บริการจัดส่งอาหารรายใหญ่ เปิดตัวชุดอาหาร ‘Super Easy 3-Step Kit’ ที่สามารถปรุงได้โดยไม่ต้องใช้มีดหรือเขียง เมื่อกลางเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา 

รายงานยังระบุว่า ปัจจุบันบริษัทมีเมนูที่ไม่ต้องใช้มีดให้เลือกถึง 273 รายการ เพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าจากปีก่อน สะท้อนให้เห็นถึงเทรนด์การทำอาหารไร้มีดในสังคมญี่ปุ่นที่เพิ่มขึ้น

นอกจากอาหารสำเร็จรูปแล้ว อุปกรณ์ครัวที่ออกแบบมาเพื่อใช้ทดแทนมีดยังได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

ร้าน Iidaya ในย่านเครื่องครัวคัปปะบาชิ (Kappabashi Kitchenware Town) ของกรุงโตเกียว จำหน่ายอุปกรณ์ที่ได้รับความนิยม เช่น ‘Ever Peeler’ หรือเครื่องปอกเปลือกอเนกประสงค์ที่ใช้ได้ตั้งแต่ปอกฟักทองไปจนถึงซอยกะหล่ำปลี และ Muteki Basami  กรรไกรทำครัวประสิทธิภาพสูงที่สามารถตัดได้แม้กระทั่งขาปูแช่แข็ง

ตลอด 5 ปีที่ผ่านมา ร้านได้เพิ่มจำนวนสินค้าในกลุ่มที่ปอก สไลซ์ และกรรไกรครัว จนมีรวมประมาณ 200 รูปแบบ ใกล้เคียงกับจำนวนประเภทของมีดทำครัวที่จำหน่าย

‘ยูตะ อิดะ’ (Yuta Iida) ประธานของร้าน Iidaya วัย 42 ปี กล่าวว่า สังเกตเห็นผู้คนจำนวนมากขึ้นต้องการประหยัดเวลา และอยากเตรียมอาหารให้เสร็จภายใน 30 นาทีหรือน้อยกว่านั้น

คนรุ่นใหม่มีมีดทำครัวน้อยลง

กระแสลดการใช้มีดทำครัว กำลังสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงในชีวิตประจำวันของชาวญี่ปุ่นอย่างชัดเจน

ผลสำรวจของ Oishii-Kurashi Living Laboratory หน่วยงานวิจัยของบริษัทผู้ผลิตเครื่องครัว Cleanup พบว่า สัดส่วนผู้หญิงอายุ 20 ปี - 60 ปีที่อาศัยอยู่กับคู่สมรสหรือคู่ชีวิตและมีมีดทำครัวเป็นของตัวเองกำลังลดลง

ในปี 2011 สัดส่วนดังกล่าวอยู่ที่ 99.7% ก่อนลดลงเหลือ 96% ในปี 2025 และลดลงไปอีกเหลือเพียง 88.9% ในกลุ่มผู้หญิงวัย 20 ปี

‘ซาเอโกะ เทซึกะ’ (Saeko Tezuka) ผู้อำนวยการหน่วยงานวิจัยดังกล่าว กล่าวว่า "ผู้คนมีแนวโน้มเป็นเจ้าของอุปกรณ์ทำอาหารน้อยลง และพยายามลดจำนวนสิ่งของที่มีอยู่ในห้องครัว"

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางกระแสนี้ ‘มิโอโกะ โทโยมิตสึ’ (Mioko Toyomitsu) ศาสตราจารย์จากวิทยาลัยในเครือ Japan Nutrition University แสดงความกังวลว่า ทักษะการใช้มีดของนักศึกษากำลังลดลง

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ศาสตราจารย์รายนี้พบว่านักศึกษาใหม่บางคนไม่แน่ใจว่าควรจับมีดตรงตำแหน่งใด ขณะที่บางคนไม่คุ้นเคยกับเทคนิคการหั่นพื้นฐาน เช่น การหั่นเต๋าหรือ ‘ไซโนเมะกิริ’ (Sainomegiri) และการหั่นเป็นแท่งสี่เหลี่ยมยาวคล้ายตะเกียบหรือ ‘เฮียวชิงิกิริ’ (Hyoshigigiri)

‘โทโยมิตสึ’ ซึ่งเชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์การประกอบอาหาร มองว่า การถ่ายทอดทักษะการใช้มีดอย่างละเอียดภายในครอบครัวอาจทำได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ พร้อมเตือนว่า วัตถุดิบบางชนิดไม่สามารถทดแทนด้วยชุดอาหารพร้อมปรุงหรือผักหั่นสำเร็จได้ทั้งหมด และอาจส่งผลให้ความหลากหลายของอาหารที่ปรากฏบนโต๊ะอาหารของครอบครัวลดน้อยลงด้วย

ที่มา : The Japan News