
SHORT CUT
อายุยืนขึ้นไม่ได้หมายถึงชีวิตที่ง่ายขึ้น เมื่อคนต้องทำงานนานกว่าเดิม องค์กรจึงต้องปรับวิธีจ้างงาน พัฒนาทักษะ และสร้างความมั่นคงทางการเงินให้พนักงาน
การมีอายุยืนยาวขึ้นอาจเป็นข่าวดีของมนุษยชาติ แต่ในอีกด้านหนึ่งกำลังกลายเป็นความท้าทายครั้งใหญ่ของตลาดแรงงานและภาคธุรกิจ เมื่อผู้คนมีชีวิตยืนยาวขึ้น ทำให้ต้องทำงานนานขึ้น เก็บเงินเพื่อวัยเกษียณมากขึ้น และต้องปรับตัวให้ทันกับโลกการทำงานที่เปลี่ยนแปลงไป อย่างไรก็ตาม คำถามสำคัญคือ องค์กรต่าง ๆ พร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงนี้แล้วหรือยัง?
ยุโรปกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรครั้งสำคัญ โดยปัจจุบันประชากรในสหภาพยุโรปมากกว่า 20% มีอายุ 65 ปีขึ้นไป ขณะที่สัดส่วนประชากรอายุ 80 ปีขึ้นไปมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่าภายในสิ้นศตวรรษนี้ ขณะเดียวกัน อัตราการเกิดที่ลดลงทำให้มีคนรุ่นใหม่เข้าสู่ตลาดแรงงานน้อยลง สวนทางกับจำนวน Baby Boomers ที่ทยอยเข้าสู่วัยเกษียณ
ในปี 2025 คนยุโรปอายุ 55-64 ปี มีอัตราการจ้างงานสูงถึง 2 ใน 3 ซึ่งเป็นระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ สะท้อนให้เห็นว่าคนวัยใกล้เกษียณจำนวนมากยังคงทำงานอยู่ในระบบเศรษฐกิจ และแนวโน้มนี้อาจกลายเป็นเรื่องปกติของตลาดแรงงานในอนาคต
ทั้งนี้ หนึ่งในแนวทางที่จะรับมือกับปัญหาดังกล่าวคือ การลงทุนพัฒนาทักษะใหม่ (Reskilling) และเปิดโอกาสให้พนักงานสามารถเปลี่ยนสายงานภายในองค์กรได้
อย่างไรก็ตาม การมีอายุยืนยาวขึ้นไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะมีความมั่นคงทางการเงินในวัยเกษียณเท่าเทียมกัน โดยเฉพาะผู้หญิงที่กำลังเผชิญความเหลื่อมล้ำด้านเงินบำนาญ ข้อมูลในสหภาพยุโรประบุว่า ผู้หญิงใช้เวลาทำงานที่ได้รับค่าจ้างน้อยกว่าผู้ชายประมาณ 4 ปี แต่กลับมีอายุยืนยาวกว่าราว 5 ปี ส่งผลให้เงินบำนาญที่ได้รับโดยเฉลี่ยต่ำกว่าผู้ชายถึง 24.5%
สาเหตุสำคัญมาจากผู้หญิงมีรายได้เฉลี่ยต่ำกว่า ทำงานพาร์ตไทม์มากกว่า และต้องหยุดพักจากการทำงานเพื่อดูแลบุตรหรือสมาชิกในครอบครัว ทำให้มีเงินออมเพื่อวัยเกษียณน้อยลง ขณะที่อายุขัยที่ยืนยาวขึ้นหมายถึงเงินออมก้อนเดิมต้องถูกนำมาใช้เลี้ยงชีพเป็นระยะเวลานานกว่าเดิม