สหรัฐโจมตีอิหร่านอีกรอบ ระงับข้อยกเว้นให้ขายน้ำมัน คาดกระทบราคาน้ำมันโลก

สำนักข่าวบลูมเบิร์ก เปิดเผยว่า สหรัฐเปิดฉากโจมตีทางอากาศครั้งใหม่ต่ออิหร่าน พร้อมทั้งยกเลิกข้อยกเว้นที่เคยอนุญาตให้อิหร่านขายน้ำมันในตลาดโลกได้ ซึ่งส่งผลให้ข้อตกลงสันติภาพตกอยู่ในความเสี่ยงมากขึ้น หลังจากเกิดเหตุโจมตีเรือหลายครั้งในช่องแคบฮอร์มุซ

โดยกองบัญชาการกลางสหรัฐ ระบุในแถลงการณ์บนแพลตฟอร์ม X ว่า การโจมตีอันทรงพลังนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ตอบโต้อย่างรุนแรงต่อการมุ่งเป้าและโจมตีเรือพาณิชย์ที่มีลูกเรือเป็นพลเรือนผู้บริสุทธิ์ในน่านน้ำสากล

ย้อนไปก่อนหน้านี้ กระทรวงการคลังสหรัฐได้ประกาศสั่งห้ามการซื้อขายน้ำมันครั้งใหม่ของอิหร่านหลังวันที่ 7 กรกฎาคม ซึ่งเป็นความเคลื่อนไหวที่ส่งผลให้ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นทันที ขณะที่ราคาทองคำดิ่งลงเนื่องจากความกังวลว่าราคาพลังงานที่สูงขึ้นอาจผลักดันให้ธนาคารกลางสหรัฐ (Fed) ปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย

เมื่อรวมมาตรการทั้งหมดเข้าด้วยกัน การดำเนินการของสหรัฐ ในครั้งนี้ถือเป็นภัยคุกคามที่รุนแรงที่สุดต่อข้อตกลงชั่วคราวที่ผู้นำของทั้งสองประเทศได้ลงนามร่วมกันเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน นอกจากนี้ยังขู่ขวัญการเจรจาที่มีเป้าหมายเพื่อบรรลุสันติภาพอย่างถาวรภายในกำหนดเวลา 60 วันนับจากข้อตกลงดังกล่าว

สหรัฐถล่มเป้าหมายใกล้ช่องแคบฮอร์มุซ

แม้ว่าจะยังไม่ทราบพิกัดเป้าหมายที่แน่ชัดรวมถึงจำนวนผู้บาดเจ็บและเสียชีวิต แต่สำนักข่าว Mehr ของอิหร่านรายงานว่ามีเสียงระเบิดดังขึ้นใกล้กับบริเวณช่องแคบ

ทั้งสองฝ่ายต่างกล่าวหาว่าอีกฝ่ายละเมิดข้อตกลงหยุดยิง โดยสหรัฐโทษอิหร่านว่าเป็นผู้อยู่เบื้องหลังการโจมตีเรือพาณิชย์อย่างต่อเนื่องในช่องแคบฮอร์มุซตลอดช่วงวันที่ผ่านมา ซึ่งถือเป็นจำนวนครั้งที่มากที่สุดนับตั้งแต่ข้อตกลงมีผลบังคับใช้

อิหร่านระบุว่าปฏิบัติการทางทหารและการเพิกถอนข้อยกเว้นของสหรัฐ ถือเป็นการละเมิดข้อตกลงของทั้งสองฝ่าย โดยนายคาเซม การิบาบาดี  รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ให้คำมั่นว่าจะตอบโต้ด้วย "การดำเนินการที่เด็ดขาด"

เจ้าหน้าที่สหรัฐรายหนึ่งซึ่งขอไม่เปิดเผยชื่อตามธรรมเนียมปฏิบัติก่อนที่การโจมตีจะเกิดขึ้น กล่าวว่า อิหร่านจะได้รับผลประโยชน์จากข้อตกลงกับสหรัฐก็ต่อเมื่อแสดงพฤติกรรมที่ดีเท่านั้น

คณะผู้เจรจายังคงเดินหน้าทำงานด้วยความจริงใจเพื่อให้บรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้าย ซึ่งบ่งชี้ว่าสหรัฐยังไม่พร้อมที่จะล้มเลิกกระบวนการสันติภาพไปโดยสิ้นเชิง

การยุติการโจมตีเรือพาณิชย์และการขยายระยะเวลาข้อยกเว้น 60 วันที่อนุญาตให้อิหร่านขายน้ำมันได้ ถือเป็นองค์ประกอบสำคัญของบันทึกความเข้าใจ (MOU) ที่ทำให้การสู้รบระหว่างสหรัฐ และอิหร่านยุติลงชั่วคราว

ข้อตกลงนั้นมีขึ้นเพื่อเปิดทางให้กับการเจรจาที่ละเอียดลึกซึ้งยิ่งขึ้นเกี่ยวกับชะตากรรมของโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านและอนาคตของช่องแคบฮอร์มุซ

อย่างไรก็ตาม บันทึกความเข้าใจนี้มีความเปราะบางมากไม่ค่อยมีการปฏิบัติตาม ช่วงปลายเดือนมิถุนายน อิหร่านได้โจมตีเรือบรรทุกสินค้าติดธงสิงคโปร์ในช่องแคบ ส่งผลให้สหรัฐฯ ทำการตอบโต้ และจุดชนวนให้เกิดการโจมตีสวนกลับไปมาอย่างต่อเนื่อง

ทางด้านรัฐบาลอิหร่านได้ย้ำหลายครั้งว่าจะไม่อนุญาตให้เรือแล่นผ่านน่านน้ำหากไม่ได้รับอนุญาต แม้จะปฏิเสธความเกี่ยวข้องกับการโจมตีเรือที่มีความเชื่อมโยงกับกาตาร์ก็ตาม ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ผลักดันให้เรือสามารถแล่นผ่านช่องแคบได้อย่างเสรีเหมือนเช่นก่อนที่สหรัฐ และอิสราเอลจะเริ่มโจมตีอิหร่านเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์