เปิดตัว ‘ThaiWater โฉมใหม่’ ยกระดับข้อมูลน้ำ รับมือภัยพิบัติ
‘ยศชนัน’ เปิดตัว ‘ThaiWater โฉมใหม่’ เชื่อมข้อมูลน้ำแห่งชาติ มอบ 8 จังหวัดภาคเหนือใช้ข้อมูลร่วมรับมือภัยพิบัติ พร้อมสร้างเครือข่ายเยาวชน ‘รู้น้ำ รู้อากาศ’
SHORT CUT
- เปิดตัว ThaiWater โฉมใหม่ ยกระดับแพลตฟอร์มข้อมูลน้ำแห่งชาติ เชื่อมโยงข้อมูลจาก 56 หน่วยงาน ครอบคลุมเรดาร์ฝน ปริมาณฝน ระดับน้ำ เขื่อน พื้นที่เสี่ยง และ PM2.5 เพื่อให้ประชาชนและหน่วยงานรัฐใช้ข้อมูลชุดเดียวกัน
- มอบนโยบาย 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน ได้แก่ เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง ลำพูน เชียงราย น่าน พะเยา และแพร่ ใช้ ThaiWater และศูนย์ข้อมูลน้ำระดับจังหวัดในการเฝ้าระวัง วิเคราะห์ความเสี่ยง และเตรียมรับมือภัยพิบัติ
- เปิดโครงการ ThaiWater Challenge สร้างเครือข่ายนิสิตนักศึกษาทั่วประเทศ ให้มีทักษะใช้ข้อมูลน้ำและสภาพภูมิอากาศ วิเคราะห์สถานการณ์ และถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน โดยเริ่มอบรมออนไลน์ในเดือนสิงหาคม 2569
‘ยศชนัน’ เปิดตัว ‘ThaiWater โฉมใหม่’ เชื่อมข้อมูลน้ำแห่งชาติ มอบ 8 จังหวัดภาคเหนือใช้ข้อมูลร่วมรับมือภัยพิบัติ พร้อมสร้างเครือข่ายเยาวชน ‘รู้น้ำ รู้อากาศ’
วันที่ 16 กรกฎาคม 2569 ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานเปิดงานแถลงข่าว “ThaiWater โฉมใหม่ : ยกระดับแพลตฟอร์มข้อมูลน้ำแห่งชาติ” และเปิดตัวโครงการ “ThaiWater Challenge สร้างเครือข่ายเยาวชน รู้น้ำ รู้อากาศ ทั่วไทย”
พร้อมกันนี้ ได้มอบนโยบายแก่ผู้ว่าราชการจังหวัด 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน และเครือข่าย อว. ส่วนหน้าทั่วประเทศ ให้นำข้อมูลจากแพลตฟอร์ม ThaiWater และเว็บไซต์ศูนย์ข้อมูลน้ำระดับจังหวัดไปใช้ติดตามสถานการณ์ เฝ้าระวัง สื่อสารข้อมูล และเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติ เพื่อยกระดับการบริหารจัดการน้ำของประเทศบนพื้นฐานของข้อมูลชุดเดียวกัน
ภายในงานมีนายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ศาสตราจารย์ ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล ประธานกรรมการสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ และ ดร.รอยบุญ รัศมีเทศ ผู้อำนวยการสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ เข้าร่วม
นอกจากนี้ ยังมีผู้ว่าราชการจังหวัดทั้ง 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน ผู้บริหารหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคีเครือข่าย ผู้แทนมหาวิทยาลัย เครือข่าย อว. ส่วนหน้าทั่วประเทศ และสื่อมวลชน ร่วมงาน ณ ห้องแถลงข่าว ชั้น 1 อาคารพระจอมเกล้า สำนักงานปลัดกระทรวง อว. ถนนโยธี
ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยกำลังเผชิญความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ทั้งฝนตกหนัก น้ำท่วมฉับพลัน ภัยแล้ง และสภาพอากาศสุดขั้ว การลดความสูญเสียจากภัยพิบัติจึงจำเป็นต้องดำเนินการ 3 ด้านควบคู่กัน ได้แก่ “ข้อมูลที่ครบถ้วน การนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ และการสร้างคนให้มีความพร้อมเท่าทันสถานการณ์”
การเปิดตัว ThaiWater โฉมใหม่ในครั้งนี้ จึงไม่ใช่เพียงการเปิดตัวเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชันเวอร์ชันใหม่ แต่เป็นการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลของประเทศ เพื่อให้ประชาชน เกษตรกร ภาคธุรกิจ และหน่วยงานภาครัฐ สามารถเข้าถึงข้อมูลชุดเดียวกัน และนำไปใช้ติดตามสถานการณ์ วิเคราะห์ ประเมินความเสี่ยง และตัดสินใจได้อย่างสะดวก รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ
รองนายกรัฐมนตรียังได้มอบนโยบายแก่ผู้ว่าราชการจังหวัดทั้ง 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน ได้แก่ เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง ลำพูน เชียงราย น่าน พะเยา และแพร่ ให้บูรณาการการทำงานร่วมกับสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (สสน.) และเครือข่ายกระทรวง อว. ส่วนหน้า
ทั้งนี้ ให้ใช้ ThaiWater และเว็บไซต์ศูนย์ข้อมูลน้ำระดับจังหวัดเป็นเครื่องมือหลักในการติดตามสถานการณ์ เฝ้าระวัง วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยง สื่อสารข้อมูล และเตรียมความพร้อมในการให้ความช่วยเหลือประชาชน เพื่อให้ทุกหน่วยงานใช้ข้อมูลชุดเดียวกันในการตัดสินใจ และลดความสูญเสียจากภัยพิบัติได้อย่างทันท่วงที
ด้าน ดร.รอยบุญ รัศมีเทศ ผู้อำนวยการสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ กล่าวว่า สสน. ได้พัฒนาระบบคลังข้อมูลน้ำแห่งชาติอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันเชื่อมโยงข้อมูลจาก 56 หน่วยงาน ภายใต้ 13 กระทรวง และ 1 องค์กรอิสระ เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการน้ำของประเทศบนพื้นฐานของข้อมูลมาตรฐานเดียวกัน
ThaiWater เวอร์ชันใหม่ได้รับการออกแบบให้รองรับผู้ใช้งานที่หลากหลาย ตั้งแต่ประชาชนทั่วไปจนถึงผู้เชี่ยวชาญ โดยสามารถติดตามข้อมูลผ่านแผนที่ข้อมูลแบบโต้ตอบ หรือ Interactive Map ซึ่งเลือกแสดงข้อมูลสำคัญได้ภายในหน้าเดียว
ข้อมูลที่สามารถติดตามได้ครอบคลุมทั้งเรดาร์ฝน ปริมาณฝน ระดับน้ำ สถานการณ์เขื่อน พื้นที่เฝ้าระวัง และค่าฝุ่น PM2.5 พร้อมฟีเจอร์ติดตามข้อมูลเฉพาะพื้นที่ การค้นหาข้อมูล การแจ้งเตือน และข้อมูลคาดการณ์ เพื่อให้ผู้ใช้งาน “รู้ทันทุกสถานการณ์ พร้อมรับมือทุกความเปลี่ยนแปลง”
นอกจากนี้ สสน. ยังได้พัฒนาเว็บไซต์ศูนย์ข้อมูลน้ำระดับจังหวัดครบทั้ง 76 จังหวัดทั่วประเทศ เพื่อเป็นศูนย์กลางข้อมูลของแต่ละจังหวัด โดยเชื่อมโยงข้อมูลจากคลังข้อมูลน้ำแห่งชาติให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่
ระบบดังกล่าวจะช่วยสนับสนุนผู้ว่าราชการจังหวัด หน่วยงานภาครัฐ และประชาชน ในการติดตามสถานการณ์ วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยง และตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูลชุดเดียวกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ภายในงานยังมีการเปิดตัวโครงการ “ThaiWater Challenge สร้างเครือข่ายเยาวชน รู้น้ำ รู้อากาศ ทั่วไทย” ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ สมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย (UNGCNT) สภาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทย (DCT) และกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.)
โครงการดังกล่าวมีเป้าหมายสร้างเครือข่ายนิสิตนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยทั่วประเทศ ให้มีความรู้และทักษะในการใช้ข้อมูลน้ำและสภาพภูมิอากาศ สามารถติดตาม วิเคราะห์ และสื่อสารข้อมูลผ่านสื่อสร้างสรรค์ ก่อนนำองค์ความรู้ไปถ่ายทอดสู่ชุมชนและสังคม
ในระยะแรก โครงการจะเปิดรับนิสิตนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยใน 4 ภูมิภาค ภูมิภาคละประมาณ 50–100 คน เข้าร่วมกิจกรรมอบรมออนไลน์ในเดือนสิงหาคม 2569
ผู้เข้าร่วมจะได้เรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญของ สสน. และภาคีเครือข่าย ก่อนนำความรู้ไปประยุกต์ใช้กับสถานการณ์จริง และส่งผลงานเข้าร่วมการประกวด เพื่อร่วมเป็นเครือข่ายเยาวชนที่ใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีสร้างประโยชน์ให้แก่สังคม
รองนายกรัฐมนตรีกล่าวทิ้งท้ายว่า
“การใช้ข้อมูลให้เกิดประโยชน์สูงสุด คือการเปลี่ยนข้อมูลให้เป็นการตัดสินใจ เปลี่ยนการตัดสินใจให้เป็นการป้องกัน และเปลี่ยนการป้องกันให้เป็นความปลอดภัยของประชาชน เพราะความมั่นคงของประเทศในอนาคต จะไม่ได้วัดจากการรับมือกับวิกฤตได้ดีเพียงใด แต่จะวัดจากการที่เรารู้เท่าทัน เตรียมพร้อม และลดความสูญเสียได้ก่อนที่วิกฤตจะเกิดขึ้น”