โลกเกิดอะไรขึ้น? เปิด 7 เหตุผล ทำไม 33 ประเทศ ให้ประชาชนสำรองอาหาร-ยา รับมือวิกฤต

เมื่อหลายประเทศทั่วโลกเริ่มออกคำแนะนำให้ประชาชนเตรียมสำรองอาหาร น้ำดื่ม ยารักษาโรค และสิ่งของจำเป็นไว้ภายในบ้าน คำถามที่ตามมาคือ โลกกำลังเผชิญความเสี่ยงอะไรอยู่หรือไม่? โดยมีอย่างน้อย 33 ประเทศทั่วโลกทยอยออกคำแนะนำอย่างเป็นทางการให้ประชาชนเตรียมพร้อมรับมือสถานการณ์ฉุกเฉิน โดยแนะนำให้สำรองสิ่งของจำเป็นตั้งแต่ 72 ชั่วโมง หรือ 3 วัน ไปจนถึง 10 วัน ขึ้นอยู่กับแนวทางของแต่ละประเทศ โดย นิตยสาร Newsweek และสำนักข่าวต่างประเทศหลายแห่ง รายงานว่า หลายประเทศกำลังให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มาก

33 ประเทศทั่วโลก แนะประชาชนเตรียมเสบียงฉุกเฉิน

คำแนะนำดังกล่าวครอบคลุมหลายภูมิภาคทั่วโลก โดยเฉพาะในยุโรปที่หลายประเทศเริ่มยกระดับมาตรการเตรียมพร้อมให้ประชาชนสามารถดูแลตัวเองได้ในช่วงเกิดเหตุฉุกเฉิน ตัวอย่างเช่น สหราชอาณาจักรเปิดตัวแคมเปญ Be Ready เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม แนะนำให้ประชาชนเตรียมสิ่งของจำเป็นสำหรับ 3 วัน ขณะที่สวีเดนส่งคู่มือเตรียมความพร้อมไปยัง 5.2 ล้านครัวเรือน โดยแนะนำให้สามารถดำรงชีวิตได้อย่างน้อย 7 วัน ส่วนเยอรมนีตั้งเป้าให้ประชาชนมีเสบียงสำรองเพียงพอสำหรับ 10 วัน

ขณะที่ ฝรั่งเศส เนเธอร์แลนด์ เดนมาร์ก นอร์เวย์ ฟินแลนด์ เอสโตเนีย ลัตเวีย ลิทัวเนีย โปแลนด์ สาธารณรัฐเช็ก ออสเตรีย สวิตเซอร์แลนด์ ไอร์แลนด์ โครเอเชีย และเบลเยียม ต่างมีคำแนะนำให้ประชาชนเตรียมพร้อมรับมือเหตุฉุกเฉินอย่างน้อย 72 ชั่วโมง

ส่วนทวีปอเมริกาเหนือ ทั้งสหรัฐอเมริกา แคนาดา และเม็กซิโก มีแนวทางให้ประชาชนเตรียมสิ่งของจำเป็นประมาณ 3-7 วัน ขณะที่อเมริกาใต้มีบราซิล อาร์เจนตินา ชิลี และโคลอมเบีย รวมอยู่ด้วย สำหรับภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ญี่ปุ่นเตรียมออกคำร้องอย่างเป็นทางการในวันที่ 2 พฤศจิกายน แนะนำให้ประชาชนสำรองสิ่งของจำเป็นประมาณ 3-7 วัน โดยย้ำว่าเป็นมาตรการเตรียมความพร้อม ไม่ใช่การยืนยันว่าจะเกิดภัยพิบัติขึ้น เช่นเดียวกับอินเดีย ออสเตรเลีย และเกาหลีใต้ ที่มีแนวทางเตรียมพร้อมในลักษณะใกล้เคียงกัน

เปิด 7 เหตุผล ทำไมหลายประเทศจึงเร่งให้ประชาชนเตรียมพร้อม

การออกคำแนะนำพร้อมกันในหลายประเทศไม่ได้เกิดจากความเสี่ยงเพียงด้านเดียว แต่สะท้อนถึงการประเมินภัยคุกคามรูปแบบใหม่ที่อาจเกิดขึ้นได้หลายสถานการณ์ โดยนักวิชาการ รวมถึง รศ.ดร.ปณิธาน วัฒนายากร และการวิเคราะห์จากสื่อระหว่างประเทศ เช่น Newsweek และ The Economic Times ได้กล่าวถึงปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้อง ดังนี้

ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ความตึงเครียดและความขัดแย้งระหว่างประเทศอาจขยายวงกว้าง กระทบต่อการค้าโลก การขนส่งสินค้า และการจัดหาพลังงาน จนทำให้สินค้าจำเป็นบางประเภทขาดแคลนหรือส่งถึงประชาชนล่าช้า

ภัยคุกคามทางไซเบอร์ การโจมตีระบบโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เช่น ระบบไฟฟ้า ประปา สถาบันการเงิน และเครือข่ายสื่อสาร อาจทำให้บริการพื้นฐานหยุดชะงัก ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันของประชาชน

ภัยธรรมชาติและสภาพอากาศสุดขั้ว พายุ น้ำท่วม ภัยแล้ง และภัยพิบัติทางธรรมชาติ อาจสร้างความเสียหายต่อที่อยู่อาศัย ระบบคมนาคม และการกระจายสินค้า ทำให้ประชาชนบางพื้นที่ไม่สามารถเข้าถึงสิ่งของจำเป็นได้ตามปกติ

ความเสี่ยงด้านอาหารและพลังงาน เมื่อการขนส่งระหว่างประเทศสะดุด ต้นทุนพลังงานเพิ่มสูงขึ้น หรือผลผลิตทางการเกษตรได้รับความเสียหายจากสภาพอากาศ อาจส่งผลต่อความมั่นคงทางอาหารและการดำรงชีวิตของประชาชน

ประชาชนต้องพึ่งพาตัวเองในช่วงแรกของวิกฤต เพราะในช่วง 72 ชั่วโมงแรกหลังเกิดเหตุฉุกเฉิน หน่วยงานช่วยเหลืออาจยังไม่สามารถเข้าถึงทุกพื้นที่ได้ทันที การมีอาหาร น้ำดื่ม ยา และของใช้จำเป็นสำรองไว้ จึงช่วยให้แต่ละครัวเรือนสามารถดูแลตัวเองได้ในระยะแรก

ยุทธศาสตร์เตรียมพร้อมรับมือวิกฤตของสหภาพยุโรป สหภาพยุโรปให้ความสำคัญกับการยกระดับความพร้อมของประเทศสมาชิก เพื่อรับมือสถานการณ์ที่อาจเกิดวิกฤตหลายด้านพร้อมกัน หรือที่เรียกว่า วิกฤตซ้อนวิกฤต โดยมุ่งสร้างมาตรฐานการเตรียมพร้อมทั้งในระดับภาครัฐและประชาชน

ไม่ใช่สัญญาณเตือนว่าจะเกิดเหตุร้ายในเร็ว ๆ นี้ หลายประเทศย้ำว่าการแนะนำให้สำรองสิ่งของจำเป็นเป็นมาตรการป้องกันและเตรียมพร้อมตามแผนรับมือเหตุฉุกเฉิน ไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลได้รับข้อมูลว่าจะเกิดสงคราม ภัยพิบัติ หรือเหตุการณ์ร้ายแรงขึ้นในทันที

โลกกำลังส่งสัญญาณอะไร? เมื่อความช่วยเหลืออาจมาไม่ทันใน 72 ชั่วโมงแรก

สิ่งที่น่าสนใจจากมาตรการของหลายประเทศ คือการเปลี่ยนแนวคิดด้านความมั่นคงจากเดิมที่เน้นการเตรียมพร้อมของหน่วยงานรัฐและระบบกู้ภัย มาให้ความสำคัญกับความสามารถในการรับมือของประชาชนและครัวเรือนด้วย

เพราะในสถานการณ์ฉุกเฉิน ไม่ว่าจะเป็นสงคราม ภัยธรรมชาติ ระบบไฟฟ้าขัดข้อง หรือการโจมตีทางไซเบอร์ สิ่งที่อาจเกิดขึ้นเหมือนกันคือบริการพื้นฐานและการขนส่งอาจหยุดชะงักชั่วคราว ขณะที่หน่วยงานช่วยเหลืออาจต้องใช้เวลาในการเข้าถึงผู้ประสบภัย

ดังนั้น การมีอาหาร น้ำดื่ม ยารักษาโรค และของใช้จำเป็นติดบ้านไว้ จึงเป็นการลดความเสี่ยงในช่วงเวลาที่ประชาชนอาจต้องพึ่งพาตัวเองก่อน

ท้ายที่สุด การที่อย่างน้อย 33 ประเทศออกคำแนะนำให้ประชาชนเตรียมพร้อม ไม่ได้หมายความว่าโลกกำลังจะเกิดภัยพิบัติครั้งใหญ่ในเร็ว ๆ นี้ แต่สะท้อนให้เห็นว่าโลกกำลังเผชิญความเสี่ยงที่หลากหลายและเชื่อมโยงกันมากขึ้น

แนวคิดสำคัญจึงไม่ใช่การกักตุนสิ่งของหรือสร้างความตื่นตระหนก แต่คือการเตรียมพร้อมอย่างเหมาะสม เพราะในวันที่เกิดเหตุไม่คาดฝัน การมีสิ่งจำเป็นติดบ้านไว้ อาจเป็นสิ่งเล็ก ๆ ที่ช่วยให้เราผ่านช่วงเวลาวิกฤตไปได้อย่างปลอดภัย