กฐินพระราชทานในอินเดีย ครั้งที่ 16 เชื่อมสัมพันธ์ชาวพุทธ 2 ประเทศ

วันที่ 8 พฤศจิกายน 2569 นายจักร บุญ-หลง ที่ปรึกษาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เป็นประธานในพิธีเชิญผ้าพระกฐินพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวไปทอดถวาย ณ วัดมหาโพธิสมาคม (Maha Bodhi Society) เมืองบังคาลอร์ รัฐกรณาฏกะ สาธารณรัฐอินเดีย โดยมีพระกัสสปมหาเถระ เจ้าอาวาสวัดมหาโพธิสมาคม เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ พร้อมด้วยพระโพธิวิเทศวัชรวิสุทธิ์ หัวหน้าสำนักงานพระธรรมทูตสายอินเดีย-เนปาล และคณะสงฆ์ร่วมประกอบพิธี

พิธีดังกล่าวจัดขึ้นท่ามกลางการเข้าร่วมของผู้แทนภาครัฐและหน่วยงานไทยในอินเดีย ตลอดจนพุทธศาสนิกชนทั้งชาวไทย ชาวอินเดีย และชาวต่างชาติที่พำนักอยู่ในเมืองบังคาลอร์ สะท้อนให้เห็นถึงความร่วมมือและความศรัทธาทางพระพุทธศาสนาที่เชื่อมโยงผู้คนจากสองประเทศเข้าไว้ด้วยกัน

สำหรับแขกผู้มีเกียรติที่เข้าร่วมพิธี ประกอบด้วย นาย Veerabhadra Hanchinal ผู้แทนมุขมนตรีรัฐกรณาฏกะ นางสาวชวนาถ ทั่งสัมพันธ์ เอกอัครราชทูต ณ กรุงนิวเดลี นายปาณิดล ปัจฉิมสวัสดิ์ รองอธิบดีกรมสารนิเทศ กระทรวงการต่างประเทศ นายรชา อารีพรรค กงสุลใหญ่ ณ เมืองเจนไน นางสาวศิริพร ตันติปัญญาเทพ กงสุลใหญ่ ณ เมืองกัลกัตตา และนางสาวศิริพร ศุภนิมิตวิเศษกุล กงสุลใหญ่ ณ เมืองมุมไบ รวมถึงข้าราชการกระทรวงการต่างประเทศ ภาคเอกชน และทีมประเทศไทยในอินเดีย

นายจักร บุญ-หลง เปิดเผยกับทีมข่าว SPRiNG ว่า พิธีในครั้งนี้ ถือเป็นครั้งที่ 2 ที่ได้กลับมาจัด ณ วัดมหาโพธิสมาคม โดยบรรยากาศในงานมีพุทธศาสนิกชนชาวอินเดียเข้าร่วมพิธีเป็นจำนวนมาก ทั้งการร่วมประกอบพิธีถวายผ้าพระกฐินและการใส่บาตร ถือเป็นภาพที่น่าชื่นใจ และสะท้อนให้เห็นถึงความผูกพันทางศาสนาที่เพิ่มมากขึ้น ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นส่วนสำคัญในการส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไทยกับอินเดียได้เป็นอย่างดี

โดยสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ผู้คนในหลายประเทศ รวมถึงประเทศอินเดีย หันมาสนใจพระพุทธศาสนามากขึ้น อาจเป็นเพราะหลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนาสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้จริง ผู้ที่กำลังเผชิญกับความทุกข์หรือมีความไม่สบายใจ เมื่อได้มีโอกาสศึกษาและสัมผัสหลักธรรมคำสอน ก็อาจพบแนวทางในการดำเนินชีวิตและทางออกจากความทุกข์ได้ โดยเฉพาะหลักธรรมเรื่องการไม่ยึดมั่นถือมั่น การปล่อยวาง และการให้อภัย ซึ่งเป็นหลักคิดที่ช่วยให้ผู้คนสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างเข้าใจและมีความสุขมากขึ้น

นอกจากนี้ หากมองในบริบทของสังคมอินเดีย ซึ่งยังมีระบบวรรณะและความแตกต่างทางสถานะทางสังคม พระพุทธศาสนาอาจเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้คนที่รู้สึกว่าตนเองถูกจำกัดด้วยสถานะทางสังคม เนื่องจากหลักคำสอนของพระพุทธศาสนาให้ความสำคัญกับความเสมอภาคของมนุษย์ ไม่แบ่งแยกผู้คนด้วยชาติกำเนิดหรือวรรณะ ทุกคนสามารถศึกษาและเข้าถึงธรรมะได้อย่างเท่าเทียมกัน

นายจักร บุญ-หลงกล่าวเพิ่มเติมว่า ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไม่ควรจำกัดอยู่เพียงความร่วมมือระหว่างรัฐบาลหรือผู้นำประเทศในมิติการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมเท่านั้น แต่ควรให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ในระดับประชาชนด้วย เพราะท้ายที่สุดแล้ว ประชาชนถือเป็นองค์ประกอบสำคัญของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

หากประชาชนของทั้งสองประเทศไม่มีความรู้สึกที่ดีต่อกัน ต่อให้รัฐบาลหรือผู้นำประเทศมีความต้องการที่จะพัฒนาความสัมพันธ์ให้ใกล้ชิดกันมากเพียงใด ก็อาจเป็นเรื่องยากที่จะทำให้เกิดขึ้นได้อย่างยั่งยืน ในทางกลับกัน หากประชาชนมีความเข้าใจ มีความรู้สึกที่ดี และมีความผูกพันต่อกัน ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศก็จะสามารถพัฒนาไปได้ง่ายและมั่นคงมากยิ่งขึ้น

ดังนั้น การจัดพิธีถวายผ้าพระกฐินพระราชทานในต่างประเทศจึงไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประชาชน เชื่อมโยงผู้คนผ่านความศรัทธา วัฒนธรรม และความเข้าใจซึ่งกันและกัน ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญในการส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างประเทศไทยกับอินเดียในระยะยาว

'มหาโพธิสมาคม' วัดที่สืบสานพระพุทธศาสนาในดินแดนต้นกำเนิด

สำหรับวัดมหาโพธิสมาคม เมืองบังคาลอร์ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2499 โดยพระอาจารย์พุทธรักขิตะ (Acharya Buddharakkhita) พระภิกษุชาวอินเดียจากรัฐมณีปุระ ด้วยความตั้งใจที่จะสร้างศูนย์กลางการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในอินเดียใต้ ควบคู่ไปกับการดำเนินงานด้านสาธารณกุศล

ในช่วงเริ่มต้น วัดดำเนินกิจกรรมช่วยเหลือสังคมผ่านการจัดตั้งโรงทานภายในโรงพยาบาล และการแสดงธรรมกถาในวันอาทิตย์ ก่อนขยายบทบาทด้านสาธารณกุศลอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น โดยในปี พ.ศ. 2500 ได้ก่อตั้งหน่วยงานชื่อ “มหาโพธิไมตรีมณฑล” เพื่อสนับสนุนงานด้านสาธารณสุข การศึกษา และการช่วยเหลือผู้ยากไร้

จากจุดเริ่มต้นดังกล่าว วัดมหาโพธิสมาคมได้พัฒนาจนกลายเป็นทั้งสถาบันฝึกอบรมพระภิกษุ ศูนย์ปฏิบัติธรรม และสำนักพิมพ์เผยแผ่พระธรรมคำสอนภายใต้ชื่อ Buddha Vachana Trust ซึ่งมีผลงานตีพิมพ์หนังสือธรรมะมากกว่า 300 เรื่อง รวมถึงการแปลพระไตรปิฎกภาษามคธเป็นภาษากันนาดาและภาษาเตลูกู เพื่อให้ประชาชนในท้องถิ่นสามารถเข้าถึงคำสอนทางพระพุทธศาสนาได้มากขึ้น

พระอาจารย์พุทธรักขิตะ ผู้ก่อตั้งวัด ได้รับถวายสมณศักดิ์ 'อภิธช อัคคมหาสัทธัมมโชติกะ' (Abhidhaja Aggamaha Saddhammajotika) จากรัฐบาลเมียนมา ก่อนมรณภาพเมื่อวันที่ 23 กันยายน พ.ศ. 2556

อย่างไรก็ตาม ปณิธานของท่านยังคงได้รับการสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน ผ่านอุดมการณ์ภาษาบาลีที่ว่า 'Jotetu Buddhasāsanaṃ Bhāratasmiṃ Raṭṭhasmiṃ' ซึ่งมีความหมายว่า 'ขอให้พระพุทธศาสนาส่องประกายในภารตประเทศ' พร้อมกับการดำเนินกิจกรรมเผยแผ่พระธรรมและงานสาธารณกุศลอย่างต่อเนื่อง

ปัจจุบันวัดมหาโพธิสมาคมตั้งอยู่บนพื้นที่ประมาณ 1.5 เอเคอร์ ภายในมีอาคารปฏิบัติธรรมขนาดใหญ่ที่สามารถรองรับอุบาสกและอุบาสิกาได้มากกว่า 600 คน มีต้นพระศรีมหาโพธิ์อายุประมาณ 70 ปี ซึ่งเติบโตจากหน่อต้นโพธิ์ศักดิ์สิทธิ์ที่นำมาจากเมืองพุทธคยา รวมถึงพระธาตุเจดีย์ Buddha Dhatu Stupa ซึ่งสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2529 เพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ

นอกจากนี้ ในช่วงเข้าพรรษาปี 2569 มีพระภิกษุจำพรรษาอยู่ ณ วัดแห่งนี้จำนวน 87 รูป ทำให้วัดมหาโพธิสมาคมเป็นศูนย์รวมพระภิกษุนิกายเถรวาทที่ใหญ่ที่สุดในอินเดีย

ข่าวที่เกี่ยวข้อง 

• ครบรอบ 150 ปี กระทรวงต่างประเทศไทย กระทรวงที่พระอาทิตย์ไม่เคยตก 
• รู้จัก ‘กฐินพระราชทาน’ การทูตทางวัฒนธรรม เชื่อมความสัมพันธ์ชาวพุทธ 
• ธนาคารกรุงเทพ ร่วมสืบสานพุทธศาสนา น้อมถวายผ้าพระกฐินพระราชทาน ประจำปี 2566