ทำไม? 'ปืน' ท่วมประเทศไทย ครองแชมป์พลเรือนถือปืนมากสุดในอาเซียน

วิกฤตความปลอดภัยและปัญหาระเบียบการครองอาวุธปืนในประเทศไทยกำลังเป็นที่จับตาของสังคมอีกครั้ง หลังข้อมูลเชิงสถิติล่าสุดสะท้อนภาพน่าตกใจว่า 'ประเทศไทยกลายเป็นประเทศที่มีอัตราการครอบครองอาวุธปืนของพลเรือนสูงที่สุดเป็นอันดับ 1 ในภูมิภาคอาเซียน'

‘ปืนท่วมเมือง’ พลเรือนไทยครองอันดับ 1 แชมป์อาเซียน

จากการสืบค้นและรวบรวมข้อมูลสถิติ พบว่าปริมาณอาวุธปืนที่กระจายอยู่ในสังคมไทยปัจจุบันมีมากกว่า 10 ล้านกระบอก โดยแบ่งออกเป็น

• ปืนถูกกฎหมาย (มีใบอนุญาต ป.4) : มียอดสะสมมากกว่า 6.2 ล้านกระบอก (เป็นปืนสั้นประมาณ 3.74 ล้านกระบอก และปืนยาวประมาณ 2.47 ล้านกระบอก)
• ปืนเถื่อน / ตลาดมืด : ประมาณการว่ามีวนเวียนอยู่ในระบบไม่น้อยกว่า 4.1 ล้านกระบอก ซึ่งรวมถึงปืนไทยประดิษฐ์และปืนที่ไม่เคยขึ้นทะเบียน

ข้อสังเกตสำคัญจากฝ่ายปกครองระบุว่า อาวุธปืนที่นำมาก่ออาชญากรรมร้ายแรงและเหตุกราดยิงในส่วนใหญ่ ไม่ใช่ปืนจากกลุ่มผู้ได้รับใบอนุญาตพกพา (ป.12) ซึ่งเป็นกลุ่มคนมีฐานะหรือผู้ใหญ่ที่ผ่านการคัดกรองเข้มงวด แต่กลับมาจาก ปืนเถื่อน, ปืนจำนำ, ปืนผิดมือ และปืนโอนลอย ที่หลุดรอดมาจากระบบสวัสดิการ

จุดเปลี่ยนกฎหมาย จากคุมเข้มสู่ปืนทะลักประเทศ

เมื่อเจาะลึกย้อนมองประวัติศาสตร์และพัฒนาการทางกฎหมายอาวุธปืนในประเทศไทย พบว่า 'ปริมาณปืนที่พุ่งสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด' เกิดจากจุดเปลี่ยนสำคัญทางนโยบายดังนี้

• ก่อนปี 2550 : รัฐบาลคุมเข้มโควตาร้านค้าและการนำเข้า กฎหมายกำหนด ‘ห้ามโอน เว้นแต่ตกทอดเป็นมรดก’ปืนมีราคาแพงและกระจายตัวอยู่ในวงจำกัด เฉพาะข้าราชการและผู้มีฐานะ
• ปี 2551 - 2554 : มีการผ่อนผันโควตานำเข้าปืนสวัสดิการ และคลายกฎเหล็กเป็น ‘ห้ามโอนภายใน 5 ปี’เกิดการทะลักของปืนสวัสดิการนับแสนกระบอก นำไปสู่การเก็งกำไรและการโอนลอย
• ปี 2560 - 2565 : มีการอนุญาตตามกรอบสวัสดิการอย่างต่อเนื่อง นำข้อมูล ป.4 เข้าสู่ระบบดิจิทัลปริมาณปืนสะสมพุ่งทะลุ 6 ล้านกระบอก เกิดเหตุกราดยิงใหญ่จนสังคมตั้งคำถามถึงช่องโหว่
• ปี 2566 - 2569 : รัฐสั่งงดออกใบอนุญาตพกพา (ป.12) ชั่วคราว และเพิ่มความเข้มงวดในการออก ป.3 ชะลอการพกพาเชิงสัญลักษณ์ แต่ยังมีปืนตกค้างในบ้านเรือนและตลาดมืดมหาศาล

เปิดช่องโหว่ ‘ปืนสวัสดิการ’ หลุดเข้าตลาดมืด

จากการสอบถามผู้ว่าราชการจังหวัด รองผู้ว่าฯ และนายอำเภอในฐานะ ‘นายทะเบียนอาวุธปืน’ ได้สะท้อนภาพจริงถึงสาเหตุหลักที่ทำให้ปืนทะลักเข้าสู่สังคมอย่างควบคุมได้ยาก

• ราคาถูกและเข้าถึงง่ายเกินไป : โครงการปืนสวัสดิการของหน่วยงานรัฐมีการขยายขอบเขตสิทธิ์ไปยังข้าราชการ เจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง อส. หรือแม้กระทั่ง อสม. ในบางโครงการ โดยเปิดให้ผ่อนชำระได้ และมีราคาถูกกว่าท้องตลาดถึง 30–50%
• พฤติกรรมโอนลอยและเก็งกำไร : แม้กฎหมายจะกำหนดห้ามโอนภายใน 5 ปี แต่ในความเป็นจริงกลับมีการแอบขายต่อและส่งมอบตัวปืนทันทีตั้งแต่วันแรกที่ได้รับปืน โดยใช้วิธี 'โอนลอย' ไม่ยอมไปเปลี่ยนชื่อในทะเบียน กลายช่องทางหารายได้ของคนบางกลุ่ม
• ปัญหาเศรษฐกิจดันปืนเข้าตลาดมืด : เจ้าหน้าที่รัฐหลายรายประสบปัญหาทางการเงินกู้ยืม จึงนำปืนสวัสดิการไปจำนำ เมื่อไม่มีเงินไถ่ถอน ปืนเหล่านั้นก็หลุดจำนำและวนเข้าสู่ตลาดมืด ไปอยู่ในมือของกลุ่มอาชญากรในที่สุด

เสนอทางออก 'คุมเข้มสุขภาพจิต เช็กก่อนซื้อ-หลังซื้อ'

• มาตรการคัดกรองก่อนครอบครอง : การขอใบอนุญาตซื้อปืน (ป.3) ต้องเพิ่มเงื่อนไขการบังคับ ตรวจสุขภาพจิต มีหลักสูตรฝึกอบรมการใช้งานอย่างปลอดภัย และผู้ขอต้องแสดงหลักฐานสถานที่เก็บรักษาอาวุธปืนที่ปลอดภัยชัดเจน
• มาตรการติดตามและเรียกตรวจ : บังคับให้มีการเรียกตรวจเช็กอาวุธปืนทุกๆ 1 ปี หรือ 5 ปี เพื่อยืนยันว่าปืนยังอยู่กับผู้ครอบครองจริง ซึ่งจะช่วยบีบให้ปืนสวัสดิการ ปืนจำนำ และปืนโอนลอย ต้องกลับเข้าสู่ระบบที่ถูกระเบียบและตรวจสอบได้

ที่มา : เนชั่นทีวี รวบรวม