ปลดล็อกสมองให้เรียนรู้ไวขึ้นด้วย 6 เคล็ดลับฉบับประสาทวิทยาศาสตร์
6 เคล็ดลับเรียนรู้ไว เข้าใจง่ายขึ้น ปลดล็อกศักยภาพสมองด้วยหลักประสาทวิทยาศาสตร์ (Neuroscience) ฉบับครูพี่ลูกกอล์ฟ ในงาน Lecture Bar : Week of Survival ไฟไหม้ก่อนไฟนอล
ในยุคที่ทุกอย่างหมุนไปอย่างรวดเร็ว ทักษะที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งของคนวัยเรียนและวัยทำงาน ไม่ใช่แค่การรู้เยอะ แต่คือ ‘การเรียนรู้สิ่งใหม่ให้ได้เร็วและเข้าใจอย่างแท้จริง’ หลายคนทุ่มเทเวลาอ่านหนังสือหรือนั่งทำงานเป็นชั่วโมง ๆ แต่สุดท้ายกลับจำอะไรไม่ได้เลย
ครูพี่ลูกกอล์ฟ (คณาธิป สุนทรรักษ์) ได้แชร์แนวคิดเรื่อง 6 เคล็ดลับที่จะทำให้เราเรียนรู้อะไรก็ตามได้เร็วขึ้น ในงาน SPRiNG Lecture Bar หัวข้อ Week of Survival ไฟไหม้ก่อนไฟนอล ซึ่งเป็นหลักการที่อ้างอิงมาจากงานวิจัยด้านประสาทวิทยาศาสตร์ (Neuroscience) แม้ 6 ข้อนี้จะไม่ได้การันตีว่าเราจะกลายเป็นอัจฉริยะในข้ามคืน แต่หากนำไปปรับใช้ รับรองว่าประสิทธิภาพการเรียนรู้จะก้าวกระโดดขึ้นอย่างแน่นอน
1.ATTENTION (ความตั้งใจจดจ่อ)
จุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ทั้งหมดคือ ‘ความตั้งใจ’ หลายคนมักเข้าใจผิดว่าการนั่งอยู่ในห้องเรียนหรือเปิดหน้าจอคอมพิวเตอร์ทิ้งไว้คือการเรียนรู้ แต่หากในมือยังไถสมาร์ตโฟนหรือใจลอยไปเรื่องอื่น สมองจะปิดประตูรับข้อมูลทันที
วิธีปรับใช้ : ต้องพาตัวเองไปอยู่ในจุดที่โฟกัสได้ง่ายที่สุด (เช่น นั่งแถวหน้า ๆ ในห้องเรียน หรือห้องประชุม) และตัดสิ่งรบกวนรอบตัวออกไปให้หมดก่อนเริ่มลงมือทำอะไร
2.ALERTNESS (ความตื่นตัว)
ความตั้งใจอย่างเดียวไม่พอ ร่างกายและสมองต้อง ‘ตื่นตัว’ ควบคู่กันไปด้วย หลายครั้งที่เราพยายามฝืนนั่งจ้องหน้าจอทั้งที่ง่วงสุดขีด ผลลัพธ์คือผ่านไป 3 ชั่วโมง แต่สมองไม่ได้ประมวลผลอะไรเลย
วิธีปรับใช้ : หมั่นสังเกตสัญญาณเตือนของร่างกาย หากรู้สึกว่าเริ่มไม่ไหวหรือสมองตื้อ ให้รีบลุกไปล้างหน้า ดื่มน้ำ จิบกาแฟ หรือยืดเส้นยืดสาย เพื่อปลุกระบบประสาทให้กลับมาพร้อมใช้งานอีกครั้ง
3.SLEEP (การนอนหลับ)
หากขาดข้อนี้ไป ข้ออื่น ๆ ที่ทำมาทั้งหมดแทบจะสูญเปล่า ในช่วงที่เรานอนหลับ สมองไม่ได้หยุดทำงาน แต่กำลังจัดระเบียบข้อมูลและบันทึกสิ่งที่เราเรียนรู้มาตลอดทั้งวัน หากอดนอนหรือพักผ่อนไม่เพียงพอ สมองจะเกิดอาการ ‘อ๊อง’ และประมวลผลได้ช้าลงอย่างเห็นได้ชัด
วิธีปรับใช้ : จัดตารางเวลาให้มีชั่วโมงการนอนที่เพียงพอและมีคุณภาพ โดยเฉพาะในช่วงที่ต้องใช้สมองหนัก ๆ หรือเตรียมตัวสอบ
4.REPETITION (การทำซ้ำ)
ธรรมชาติของสมองมนุษย์ถูกออกแบบมาให้ลืมสิ่งที่ไม่ค่อยได้ใช้ เพื่อประหยัดพื้นที่ความจำ ดังนั้น การอ่านหนังสือหรือฟังเพียงครั้งเดียวจึงไม่เพียงพอ
วิธีปรับใช้ : ใช้หลักการทำซ้ำหรือทบทวนบ่อย ๆ (Repeat) เพื่อส่งสัญญาณบอกสมองว่า ข้อมูลนี้สำคัญ และเปลี่ยนความจำระยะสั้นให้กลายเป็นความจำระยะยาวที่หยิบมาใช้ได้จริง
5.BREAKS (การหยุดพัก)
สมองไม่ใช่เครื่องจักรที่เดินเครื่องติดต่อกันได้นาน 4-5 ชั่วโมงโดยไม่พัก การฝืนอัดข้อมูลเข้าไปต่อเนื่องโดยไม่หยุดพักเลย จะทำให้ประสิทธิภาพการรับรู้ลดลงเรื่อย ๆ
วิธีปรับใช้ : สังเกตขีดจำกัดความสนใจของตัวเองให้เจอ บบางคนอาจโฟกัสได้เต็มที่ 30 นาที บางคนอาจได้ 1 ชั่วโมง เมื่อครบระยะเวลาที่เหมาะสม ให้พักเบรกสั้น ๆ สัก 3-5 นาที เพื่อให้สมองได้ผ่อนคลายและรีเซ็ตตัวเองก่อนลุยต่อ (แต่ต้องระวังไม่เบรกถี่เกินไปจนเสียสมาธิ)
6.MISTAKES (ความผิดพลาด)
เคล็ดลับข้อสุดท้ายที่สำคัญที่สุดและทำได้ยากที่สุดคือ ‘การเรียนรู้จากความผิดพลาด’ คนจำนวนมากไม่กล้าลงมือทำหรือกลัวการตั้งคำถามเพราะกลัวผิด แต่ในทางประสาทิวทยาศาสตร์ ความผิดพลาดคือตัวกระตุ้นชั้นดีที่ทำให้สมองตื่นตัวและจดจำบทเรียนนั้นได้แม่นยำขึ้น
วิธีปรับใช้ : เปิดใจยอมรับความผิดพลาดให้เป็นเรื่องปกติของการเติบโต มองว่าทุกครั้งที่ทำพลาดคือการได้ข้อมูลใหม่ว่าวิธีไหนใช้ไม่ได้ผล เพื่อที่เราจะได้ปรับปรุงและพัฒนาให้ดีขึ้นในครั้งต่อไป
การพัฒนาตัวเองให้เก่งขึ้นและเรียนรู้ไวขึ้น ไม่ใช่เรื่องของการโหมทำงานหนักเพียงอย่างเดียว แต่คือการเข้าใจธรรมชาติการทำงานของสมองและร่างกาย เมื่อเราบริหารจัดการทั้ง ความตั้งใจ ความตื่นตัว การพักผ่อน การทบทวน และการยอมรับความผิดพลาด ได้อย่างสมดุล ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเรียน เรื่องงาน หรือทักษะใหม่ ๆ ในชีวิต เราก็จะสามารถพิชิตเป้าหมายได้ง่ายขึ้นกว่าเดิมแน่นอน