ไทยเดินหน้าบูม ‘เศรษฐกิจสร้างสรรค์’ ขึ้นแท่น Creative Nation ปั้นเศรษฐกิจใหม่

เศรษฐกิจไทยในช่วงหลายปีที่ผ่านมา กำลังส่งสัญญาณ ‘น่าเป็นห่วง’ เมื่ออัตราการเติบโตชะลอลงอย่างต่อเนื่อง ท่ามกลางโลกที่เดินเร็วขึ้นทุกวัน ประเทศเพื่อนบ้านอย่าง ‘เวียดนาม’ กลับเร่งเครื่องเต็มกำลัง โดยเฉพาะในปี 2568 ที่เศรษฐกิจขยายตัวอย่างแข็งแกร่ง จนหลายสำนักประเมินตรงกันว่า มีโอกาสสูงที่จะ ‘แซงหน้าไทย’ ในอนาคตอันใกล้

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่ ไทยจะรักษาอันดับได้หรือไม่ แต่คือ ไทยจะปรับเกมอย่างไรให้ทันการแข่งขันครั้งใหม่ ในวันที่แรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจไม่ได้มาจากอุตสาหกรรมเดิมเพียงอย่างเดียว หากแต่ต้องอาศัย ‘เศรษฐกิจสร้างสรรค์’ นวัตกรรม และพลังของคนรุ่นใหม่ เข้ามาเป็นเครื่องยนต์หลักในการเร่งสปีดประเทศ ก่อนที่ช่องว่างการเติบโตจะถ่างกว้างเกินกว่าจะไล่ทัน

อย่างเช่นล่าสุด สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน) หรือ CEA จัดงาน “CEA Forum 2026” เดินหน้าเปิดวิสัยทัศน์และกลยุทธ์การขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ไทยปี 2569 พร้อมจัดเสวนาร่วมกับหน่วยงานรัฐและ ผู้ประกอบการเอกชน ภายใต้ธีม “Empower Creative Thailand, Ignite Economic Impact พลังสร้างสรรค์ สู่เศรษฐกิจสร้างชาติ” ชี้อุตสาหกรรมสร้างสรรค์เป้าหมาย (คอนเทนต์ - ดนตรี - โฆษณา - สถาปัตยกรรม - การออกแบบ) คือเครื่องยนต์สร้างฐานรายได้ใหม่ให้กับประเทศ พร้อมเปิดแผนพัฒนาผู้ประกอบการและนักสร้างสรรค์ตั้งแต่ระดับชุมชนไปจนถึงภาคการผลิต โดย CEA เดินหน้าพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านทักษะสร้างสรรค์ ด้วยการเตรียมเปิด “New TCDC” 20 จังหวัดทั่วประเทศ

พร้อมทั้งขับเคลื่อนการสร้าง “แบรนด์เมือง” ผ่านโครงการ “เนรมิต” (Neramyth - Creative City & Place Branding) , ผลักดันดนตรีของไทยสู่ตลาดต่างประเทศ “Music Exchange 2026” พร้อมด้วย “Thailand International Content IP Expo (TICIP)” ตลาดซื้อขายโปรเจ็กต์คอนเทนต์ระดับนานาชาติแห่งแรกของไทย ฯลฯ ตั้งเป้าปี 2569 สร้างผู้ประกอบการและนักสร้างสรรค์มืออาชีพกว่า 300,000 ราย ผลักดันการเกิดผลงานใหม่ (New IP) กว่า 350 รายการในเชิงพาณิชย์ หนุนมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ (GVA) ของอุตสาหกรรมสร้างสรรค์เติบโต 5%

Creative Economy อนาคตเศรษฐกิจไทยในยุคโลกผันผวน

‘ไชยยง รัตนอังกูร’ ประธานกรรมการสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ขึ้นกล่าวปาฐกถาเปิดงาน CEA Forum 2026 ภายใต้หัวข้อ Creative Nation & Global Outlook 2026 สะท้อนภาพเศรษฐกิจไทยที่มีความท้าทายสูงหลังได้รับการประเมินว่าจะเติบโตเพียง 1.5 - 2% เนื่องจากได้รับปัจจัยกดดันหลายประการ ไม่ว่าจะเป็น “สงครามการค้า 2.0” ซึ่งส่งผลให้สินค้าจีนทะลักเข้าสู่ประเทศไทย หรือปัจจัยทาง “ภูมิรัฐศาสตร์” ที่ก่อให้เกิดความขัดแย้งในหลายภูมิภาคทั่วโลก นอกจากนี้ยังมีปัจจัย “ความเสี่ยงสภาพอากาศสุดขั้ว” ซึ่งมีผลกระทบทั้งต่อภาคการเกษตรและภาคท่องเที่ยวของไทย ดังนั้น ประเทศไทยจึงไม่สามารถพึ่งพิงเฉพาะภาคการผลิตและการค้าในซัปพลายเชนรูปแบบเดิม ซึ่งอาศัยข้อได้เปรียบเรื่องต้นทุนแรงงานและที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ได้อีกต่อไป

‘ไชยยง’ กล่าวต่อว่า การรับมือโจทย์ใหญ่ของประเทศทำให้ต้องมีการปรับเปลี่ยนและพัฒนาเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจกลุ่มใหม่ โดยกลุ่มอุตสาหกรรม “เศรษฐกิจสร้างสรรค์” จะเข้ามาเป็นเครื่องยนต์ที่ช่วยสร้างฐานรายได้ใหม่ให้กับประเทศไทยได้ เศรษฐกิจสร้างสรรค์คือการสร้างรายได้จากความคิดสร้างสรรค์ ประกอบขึ้นจาก “ไอเดีย เนื้อหา และ IP” (* Intellectual Property หมายถึง ทรัพย์สินทางปัญญา) ถ่ายทอดและส่งออกผ่านบริการดิจิทัล คอนเทนต์ และประสบการณ์ เช่น ดนตรี ภาพยนตร์ เกม การออกแบบ การท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ ฯลฯ ซึ่งเป็นธุรกิจที่ไม่ได้แข่งขันด้านต้นทุนราคาเป็นหลัก แต่เน้นการแข่งขันด้านความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม ทั้งยังสามารถส่งข้ามพรมแดนไปทั่วโลกได้รวดเร็ว ซึ่งลดความเสี่ยงด้านซัปพลายเชนโลจิสติกส์

นอกจากนี้เศรษฐกิจสร้างสรรค์ยังมีแต้มต่อสำหรับผู้เล่นรายเล็ก เพราะสามารถกระจายรายได้ไปสู่ท้องถิ่นและเมืองรองได้มาก ผ่านการพัฒนา IP ให้เข้าถึงตลาดต่างประเทศโดยไม่ต้องพึ่งโครงสร้างการลงทุนขนาดใหญ่ ส่งเสริมชุมชนให้ปรับเปลี่ยนการขายวัตถุดิบแบบดั้งเดิม สู่การขายประสบการณ์ที่มีเอกลักษณ์ของสินค้าผ่านเรื่องเล่าและการสร้างแบรนด์ ดังนั้นปี 2569 จึงนับเป็นปีทองแห่งโอกาสที่ประเทศไทยจะได้ส่งเสริมศักยภาพ เพื่อเป็นชาติแห่งเศรษฐกิจสร้างสรรค์หรือ “Creative Nation” และสร้างเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจในรูปแบบใหม่

CEA เร่งเครื่องเศรษฐกิจใหม่ พัฒนาเมือง คน และ New IP ปั้นรายได้ผู้ประกอบการสร้างสรรค์โต 30%

‘ดร. ชาคริต พิชญางกูร’ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ขึ้นกล่าวในช่วง Creative Economy Strategic Direction 2026 ขยายภาพความสำคัญของอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ไทย โดยระบุว่าปัจจุบันมูลค่าของอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ไทย (GVA) นั้นสูงถึง 1.44 ล้านล้านบาท คิดเป็นสัดส่วน 8.01% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมประเทศ (GDP) และเป็นอุตสาหกรรมที่มีความสามารถในการฟื้นตัวได้เร็วกว่าและสูงกว่าภาพรวมเศรษฐกิจเมื่อเกิดวิกฤต ทั้งยังช่วยสร้างมูลค่าการส่งออกได้ถึง 3.91 แสนล้านบาท และสร้างตำแหน่งงานให้ประเทศโดยมีผู้ประกอบอาชีพนักสร้างสรรค์อยู่ถึง 9.8 แสนคนในไทย ดังนั้น อุตสาหกรรมสร้างสรรค์จึงไม่ใช่อุตสาหกรรมเสริม แต่เป็นกลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจที่ควรได้รับการสนับสนุน

ดร. ชาคริต กล่าวต่อว่า การวางแผนเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ในปี 2569 ให้ประสบผลสำเร็จได้นั้น จะต้องคำนึงถึง 6 เทรนด์และการเปลี่ยนแปลงสำคัญที่จะส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรม อันได้แก่ “Tech & AI Acceleration” - AI จะช่วยเพิ่มมูลค่าการผลิตคอนเทนต์, “Platform Power” - โอกาสไร้พรมแดนบนแพลตฟอร์ม, “Creator Economy” - เศรษฐกิจครีเอเตอร์ไทยซึ่งพุ่งแตะ 4.5 หมื่นล้านบาท, “Regional Rising” - พลังท้องถิ่นพุ่งแซงเมืองหลวง, “New Consumerism” - ชนชั้นกลางใหม่ที่พร้อมจ่ายให้ประสบการณ์และดิจิทัลไลฟ์สไตล์ และสุดท้ายคือ “High-Value IP” - การสร้างมูลค่าจากทรัพย์สินทางปัญญา (IP)

ดังนั้นการวางกลยุทธ์ของ CEA ในปี 2569 ได้พัฒนามาให้สอดคล้องกับบริบทใหม่ โดยมุ่งยกระดับเพื่อ เปลี่ยน “ทุนวัฒนธรรม” ไปสู่ “เศรษฐกิจฐาน IP” ที่มีมูลค่าสูงและจับต้องได้จริง ผ่าน 4 กลยุทธ์สำคัญ คือ  1) พัฒนาคนด้วย AI และความคิดสร้างสรรค์ เช่น การยกระดับสู่ New TCDC ไปทุกภูมิภาค และติดอาวุธทักษะ AI ให้คนทำงาน 2) ยกระดับเมืองสู่เวทีโลก เช่น การสร้าง City Branding เพื่อให้เมืองมีจุดขายที่ชัดเจน 3) เปลี่ยนวัฒนธรรมเป็นทรัพย์สิน ที่บ่มเพาะผลงานได้ตั้งแต่ต้นน้ำ - ปลายน้ำ และ 4) ขยายธุรกิจด้วยแพลตฟอร์ม เช่น การจัดงาน Bangkok International Content Market (BICM) ภายใต้งาน Thailand International Content IP Expo (TICIP) ซึ่งเป็นตลาดซื้อขายคอนเทนต์ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ เพื่อให้ขายงานได้จริง

ดร. ชาคริต กล่าวสรุปว่า จากกลยุทธ์ทั้งหมด CEA จะผลักดันไปสู่เป้าหมายสำคัญ 4 ข้อในปีนี้ ได้แก่ 1) สร้างผู้ประกอบการและนักสร้างสรรค์เพิ่มขึ้นอีก 3 แสนราย 2) สร้างผลงาน New IP ใหม่มากกว่า 350 รายการเพื่อต่อยอดเชิงพาณิชย์ 3) ผลักดันรายได้เฉลี่ยของผู้ประกอบการสร้างสรรค์ให้เพิ่มขึ้นมากกว่า 30% และ 4) ผลักดัน GVA ของอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ให้เติบโต 5% โดยทั้งหมดจะช่วยให้เศรษฐกิจสร้างสรรค์เข้ามาเป็นฟันเฟืองหลักเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยได้อย่างเต็มภาคภูมิ

ยกระดับ “New TCDC” 20 จังหวัด สนุน “แบรนด์เมือง” -“นักสร้างสรรค์” กระจายความรู้ทั่วถึง

ด้าน ‘พิชิต วีรังคบุตร’ รองผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ กล่าวถึงแผนงานการพัฒนาเมืองสร้างสรรค์ในปี 2569 ในช่วง Creative City & People Development โดย CEA มีไฮไลต์โครงการและเป้าหมายสำคัญตลอดปี เช่น วาระครบรอบ 20 ปีของ “ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ” (Thailand Creative & Design Center: TCDC) ในปี 2568 TCDC เตรียมมุ่งสู่บทบาทใหม่ โดยปรับจากการเป็นพื้นที่แรงบันดาลใจสู่แพลตฟอร์มเพื่อพัฒนาคนและเพิ่มทักษะสร้างสรรค์ พร้อมตั้งเป้าหมายการเปิด “New TCDC” แห่งใหม่ใน 20 จังหวัดทั่วไทย ตลอดจนการเปิดให้บริการ CEA สาขาภาคใต้ที่ “สงขลา” ซึ่งเป็นสาขาหลักที่จะดูแลอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ในกลุ่มจังหวัดภาคใต้ของไทยในปีนี้

นอกจากนี้ CEA ยังตั้งเป้าหมายการจัดเทศกาลสร้างสรรค์ (Festival) ให้เป็นเครื่องมือพัฒนาเมืองและสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนในพื้นที่ ตั้งแต่ระดับเล็กไปจนถึงระดับเมือง ซึ่งปีนี้ CEA ได้จัดทำโครงการ “เนรมิต” (Creative City & Place Branding) เพื่อขับเคลื่อน “แบรนด์เมืองสร้างสรรค์” ใน 9 จังหวัดกระจายทุกภูมิภาค, กิจกรรม “Festival Creator 2026” เพื่อสนับสนุนการพัฒนา “ผู้จัดเทศกาล” ในท้องถิ่นและช่วยให้เกิดเทศกาลที่สอดคล้องกับบริบทพื้นที่และมีความต่อเนื่องในระยะยาว ทั้งหมดนี้เพื่อให้การพัฒนาเมืองในประเทศเติบโตโดยไม่กระจุกอยู่รวมกัน แต่กระจายการเติบโตอย่างทั่วถึง ส่งเสริมให้ทุกเมือง “น่าอยู่ น่าลงทุน และน่าเที่ยว” อย่างเป็นระบบและยั่งยืน

เศรษฐกิจสร้างสรรค์ส่งคอนเทนต์ - ดนตรี - โฆษณา - สถาปัตยกรรม - การออกแบบ สู่เวทีโลก

‘อินทพันธุ์ บัวเขียว’ รองผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ขึ้นกล่าวต่อในช่วง Creative Industry Development นำเสนอแผนการเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันให้อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ไทย ทั้งในกลุ่มคอนเทนต์ ดนตรี โฆษณา สถาปัตยกรรม การออกแบบ และสินค้าและบริการสร้างสรรค์ โดยปีนี้ยังคงโฟกัสที่คอนเทนต์ (ภาพยนตร์ ซีรีส์ และแอนิเมชัน) และดนตรีอย่างต่อเนื่อง เช่น โครงการ Content Lab 2026 ที่จัดขึ้นต่อเนื่องเป็นปีที่ 4 เพื่อพัฒนาทักษะและยกระดับศักยภาพโปรเจ็กต์ของนักสร้างสรรค์สายภาพยนตร์ ซีรีส์ และแอนิเมชัน

พร้อมกันนี้ CEA ยังร่วมจัดงาน “Thailand International Content IP Expo (TICIP)” กับกรมทรัพย์สินทางปัญญา (DIP) และกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP) เพื่อเปิดตลาดซื้อขายโปรเจ็กต์คอนเทนต์ระดับนานาชาติ และสร้างตลาดซื้อขาย IP คอนเทนต์ที่ใหญ่ที่สุดในไทย ช่วงเดือนกรกฎาคม 2569

ขณะที่การผลักดันศิลปินไทยและอุตสาหกรรมดนตรีสู่ตลาดสากล CEA จัดทำโครงการ “Music Exchange 2026” ต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 โดยใช้กลยุทธ์ PUSH ตั้งเป้าส่งศิลปินไทยกว่า 40 ศิลปิน/วง เข้าร่วมงานเทศกาลดนตรีนานาชาติกว่า 40 งานใน 11 ตลาดเป้าหมายทั่วทวีปเอเชีย ยุโรป และอเมริกา เพื่อขยายฐานแฟนคลับ ชื่อเสียง และโอกาสทางธุรกิจให้กับศิลปินไทย รวมถึงใช้กลยุทธ์ PULL ควบคู่ในการดึงตัวแทนธุรกิจดนตรีระดับสากลจาก 5 ประเทศหลัก ได้แก่ จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ อินโดนีเซีย และเวียดนาม เข้าจับคู่ธุรกิจกับบริษัท/ค่ายเพลงไทยกว่า 75 แห่ง ทั้งหมดนี้มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มจำนวนการมองเห็น (Eyeballs) ให้กับศิลปินไทยในระดับนานาชาติไม่น้อยกว่า 24 ล้านครั้ง และเป็นตัวคูณสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับอุตสาหกรรมดนตรีขึ้นอีกเท่าตัว

ปี 2569 เป็นปีที่เราจะตอกย้ำภาพของประเทศไทยในฐานะ “Creative Nation” ทดแทนภาพของเศรษฐกิจที่พึ่งพิงการแข่งขันด้วยแรงงานราคาถูกหรือปริมาณการผลิต เปลี่ยนผ่านสู่การแข่งขันทางเศรษฐกิจด้วยความคิดสร้างสรรค์ เรื่องเล่า ประสบการณ์ และทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อสร้างเครื่องยนต์ใหม่ให้เศรษฐกิจไทยเติบโตได้อย่างมั่นคง” นายไชยยง กล่าวปิดท้าย

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• ส่อง ‘นโยบายเศรษฐกิจ’ ปากท้องพรรคการเมือง เลือกตั้ง2569 พรรคไหนปัง!

• ส่องเทรนด์การค้า-เศรษฐกิจปี2026 AI สำคัญ-รักษ์โลกต้องมา

• สรุป "นโยบายหาเสียง" พรรคใหญ่ชูแก้เศรษฐกิจ-ปากท้องเป็นหลัก