เมื่อธรรมชาติคือใบสั่งยา ส่องวัฒนธรรมการเยียวยาจาก 4 มุมโลก

เคยสังเกตไหมว่า เวลาเราเรารู้สึกเหนื่อยล้าจากการทำงานหรือร่างกายเริ่มประท้วงด้วยอาการป่วยรุมเร้า คำแนะนำแรก ๆ ที่เราได้รับมักจะเป็นการกินยาหรือการนอนพักอยู่แต่ในห้อง แต่ในหลายประเทศทั่วโลก เขามีแนวคิดที่ต่างออกไป เขาเชื่อว่า ‘หน้าต่าง’ และ ‘ประตูบ้าน’ คือทางออกของสุขภาพที่ดี เพราะข้างนอกนั้นมีโรงพยาบาลที่ใหญ่ที่สุดในโลกที่ชื่อว่า ธรรมชาติ รอเราอยู่

ส่องวัฒนธรรมการเยียวยาจาก 4 มุมโลก ที่พิสูจน์แล้วว่า การออกไปหาธรรมชาติไม่ใช่แค่การไปเที่ยว แต่มันคือการรักษาที่มีประสิทธิภาพไม่แพ้ยาในตู้เลย

สวิตเซอร์แลนด์ พลังแห่งการฟื้นฟูบนที่สูง

ถ้าคุณไปหาหมอที่สวิตเซอร์แลนด์ด้วยอาการอ่อนเพลียหรือซึมเศร้า คำแนะนำง่ายๆ ที่ได้ยินบ่อยคือ “ออกไปโดนแดดบ้าง” ย้อนกลับไปในอดีต เมืองบนูเชาสูงอย่างเมืองดาวอส เคยเป็นสถานที่พักฟื้นชั้นยอดของผู้ป่วยโรคทางเดินหายใจ เพราะอากาศบนที่สูงนั้นบริสุทธิ์และเบาบาง ช่วยให้ปอดได้ทำงานอย่างเต็มที่ ผสมกับแสงแดดอ่อนๆ ที่ช่วยกระตุ้นวิตามินและปรับสมดุลนาฬิกาชีวิต ทำให้คนสวิสให้ความสำคัญกับการออกไปเดินเล่นรีบแดดในช่วงพักเที่ยงเป็นอย่างมาก เพราะพวกเขาเชื่อว่าแดดคือพลังงานชีวิตที่หาซื้อไม่ได้จากที่ไหน

กรีซ พลังบำบัดจากไอเค็มและคลื่นทะเล

สำหรับชาวกรีก ทะเลไม่ใช่แค่ที่สำหรับว่ายน้ำเล่น แต่คือแหล่งบำบัดร่างกายมาตั้งแต่สมัยโบราณ เมื่อไรที่รู้สึกไม่สบายตัว คนกรีกมักจะชวนกันลงทะเล ให้ร่างกายได้สัมผัสกับน้ำเค็ม ลมทะเล และเสียงคลื่น

ในทางวิทยาศาสตร์ น้ำทะเลเต็มไปด้วยแร่ธาตุที่ช่วยบำรุงผิวพรรณและผ่อนคลายกล้ามเนื้อ ส่วนเสียงของคลื่นที่กระทบฝั่งมีจังหวะที่ช่วยกล่อมเกลาสมองให้เข้าสู่โหมดพักอย่างล้ำลึก การได้จุ่มตัวในน้ำทะเลจึงเหมือนกับการได้ล้างเอาความเหนื่อยล้าทิ้งไปกับกระแสน้ำนั่นเอง

ญี่ปุ่น การอาบป่าเพื่อลมหายใจที่ช้าลง

ที่ญี่ปุ่นมีคำเรียกเฉพาะว่า ‘ชินริน-โยกุ’ หรือการอาบป่า หากคุณรู้สึกเครียดจนหัวระเบิด คนญี่ปุ่นแนะนำให้คุณพาตัวเองเข้าไปในป่าลึก เดินช้าๆ สูดลมหายใจลึกๆ และใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้าซึมซับความเงียบสงบ

ความลับของการอาบป่าอยู่ที่สารระเหยจากต้นไม้ที่ช่วยสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกายมนุษย์ การได้มองสีเขียวของใบไม้และฟังเสียงนกเสียงไม้ ช่วยลดระดับความเครียดได้ทันทีอย่างน่าอัศจรรย์ ทำให้การอาบป่ากลายเป็นวิถีชีวิตที่คนเมืองญี่ปุ่นหยุดไม่ได้

นิวซีแลนด์ เมื่อหมอสั่งจ่าย ‘ใบสั่งยาเขียว’

นิวซีแลนด์ยกระดับการใช้ธรรมชาติบำบัดให้กลายเป็นเรื่องจริงจังระดับประเทศ หมอที่นี่สามารถออก ‘ใบสั่งยาเขียว’ ให้กับคนไข้ได้จริงๆ แทนที่จะสั่งจ่ายแค่ยาแก้ปวดหรือยาลดความดัน หมอจะเขียนในใบสั่งยาให้คนไข้ออกไปขยับร่างกายกลางแจ้ง เช่น เดินชายหาด ปั่นจักรยานในสวน หรือ เข้าชมรมเดินป่า

ที่สำคัญคือจะมีเจ้าหน้าที่คอยติดตามผลเหมือนกับการกินยา เพื่อดูว่าคนไข้ได้ออกไปเจอโลกกว้างตามที่หมอสั่งไหม เพราะเขาเชื่อว่าร่างกายที่แข็งแรงต้องเริ่มจากการขยับเขยื้อนท่ามกลางอากาศที่ถ่ายเท

แล้วประเทศไทยเราล่ะ?

อ่านมาถึงตรงนี้ หลายคนอาจจะคิดว่าบ้านเรามีป่า มีทะเล และมีแดดที่แรงกว่าประเทศอื่นเสียด้วยซ้ำ แล้วเราจะนำแนวคิดเหล่านี้มาปรับใช้ได้อย่างไรบ้าง? จริงๆ แล้วประเทศไทยเราทีต้นทุนที่ยอดเยี่ยมมาก และเราสามารถหยิบยืมไอเดียจากทั้วโลกมาสร้างเป็นสูตรดูแลสุขภาพแบบไทยๆได้ไม่ยาก

ในประเทศไทย แนวคิดนี้ถูกขับเคลื่อนอย่างเป็นรูปธรรมผ่าน กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ที่นำภูมิปัญญาอย่าง ‘ทรายบำบัด’ มาศึกษาวิจัยร่วมกับชุมชนชายฝั่ง รวมถึงการที่ กรมสุขภาพจิต เริ่มส่งเสริมกิจกรรม ‘อาบป่า’ ในผืนป่าเขตร้อนของไทย เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการลดความเครียดสะสมของคนเมือง นอกจากนี้ โรงพยาบาลชั้นนำหลายแห่งในไทยยังเริ่มเปลี่ยนพื้นที่ดาดฟ้าหรือลานจอดรถให้กลายเป็น ‘สวนบำบัด’ เพื่อให้ธรรมชาติช่วยเยียวยาผู้ป่วยควบคู่ไปกับการรักษาทางการแพทย์

โลกคือแหล่งบำบัดที่กว้างที่สุด

ไม่ว่าจะเป็นยอดเขาสูงในสวิตเซอร์แลนด์ หรือชายหาดที่สวยงามของไทย สิ่งหนึ่งที่เราเรียนรู้ได้เหมือนกันคือ มนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ เมื่อไรที่เราแยกตัวออกมาอยู่ในตึกสี่เหลี่ยมและห้องแอร์นานเกินไป ร่างกายและจิตใจก็จะเริ่มส่งสัญญาณเตือน

บทความนี้ไม่ได้บอกให้คุณเลิกไปหาหมอ แต่กำลังชวนให้คุณลองใช้ ยา ที่ถูกที่สุดดูบ้าง วันหยุดนี้ลองวางมือถือ ทิ้งหน้าจอ แล้วออกไปขยับร่างกายกลางแจ้งดูสักนิด ให้ผิวได้โดนแดด ให้ปอดได้สูดอากาศสดชื่น และให้เท้าได้สัมผัสผืนดินบ้าง เพราะบางครั้ง ยาที่ดีที่สุดอาจจะไม่ได้อยู่ในแคปซูล แต่อยู่ในลมหายใจที่เราสูดเข้าไปกลางป่าหรือชายทะเลนั่นเอง

ที่มา: japan.travel, Health New Zealand, SWI, PMC