รู้จักกลุ่มคนที่เรียกว่า Gatsby คนรวยอู้ฟู่ที่ไม่รู้ทำงานอะไร?
‘ในเกาหลีมี Gatsby เต็มไปหมด’ แกะความหมาย Burning เมื่อคนรวยลึกลับกลายเป็นภาพแทนความเหลื่อมล้ำ และความคับข้องใจของคนหนุ่มสาวที่ถูกทิ้งไว้เบื้องล่าง
SHORT CUT
- ‘Gatsby’ ใน Burning คือภาพแทนคนรวยลึกลับ เบ็นมีรถหรู บ้านดี และชีวิตสุขสบาย แต่หนังไม่เคยบอกชัดว่าเขาทำงานอะไรหรือความมั่งคั่งมาจากไหน
- ความต่างระหว่างเบ็นกับจงซูสะท้อนช่องว่างทางชนชั้น ฝ่ายหนึ่งมีเงิน เวลา และอิสระ ขณะที่อีกฝ่ายต้องเผชิญความไม่มั่นคง จนเกิดทั้งความอิจฉา ความสงสัย และความรู้สึกแปลกแยก
- Burning ย้ายภาพ The Great Gatsby มาสู่เกาหลีใต้ยุคใหม่ หนังตั้งคำถามต่อสังคมทุนนิยมที่บางคนร่ำรวยมหาศาลอย่างยากจะเข้าใจ ขณะที่คนเบื้องล่างรู้สึกว่าต่อให้พยายามเพียงใดก็ยากจะไล่ตามทัน
‘ในเกาหลีมี Gatsby เต็มไปหมด’ แกะความหมาย Burning เมื่อคนรวยลึกลับกลายเป็นภาพแทนความเหลื่อมล้ำ และความคับข้องใจของคนหนุ่มสาวที่ถูกทิ้งไว้เบื้องล่าง
‘เขาคือแกทส์บี้ ชายหนุ่มลึกลับที่รวยล้น แต่ไม่มีใครรู้ว่าทำอะไรกันแน่ ในเกาหลีมีแกทส์บี้แบบนี้เต็มไปหมด’
ประโยคนี้เป็นหนึ่งในบทพูดที่น่าจดจำที่สุดจาก Burning (2018) ภาพยนตร์เกาหลีที่ถ่ายทอดความอึดอัด ความสงสัย และความรู้สึกแปลกแยกของคนชั้นล่าง เมื่อต้องเผชิญหน้ากับโลกของคนร่ำรวยที่ดูห่างไกลและยากจะเข้าใจ
Burning เป็นภาพยนตร์ของผู้กำกับชาวเกาหลีใต้ ‘อี ชางดง (Lee Chang-dong)’ ดัดแปลงจากเรื่องสั้น Barn Burning ของฮารูกิ มูราคามิ เล่าเรื่องของ ‘จงซู’ นักเขียนหนุ่มผู้ว่างงานและยังเขียนงานของตัวเองไม่สำเร็จ เขาใช้ชีวิตอย่างไร้จุดหมายอยู่ในชนบทใกล้ชายแดนเกาหลีเหนือ
วันหนึ่ง จงซูบังเอิญพบกับ ‘แฮมี’ เพื่อนบ้านเก่าสมัยเด็ก การพบกันครั้งนั้นทำให้ทั้งคู่กลับมาสานสัมพันธ์และใกล้ชิดกันอีกครั้ง แต่หลังจากแฮมีเดินทางไปแอฟริกาและกลับมายังเกาหลี เธอกลับไม่ได้มาคนเดียว หากพา ‘เบ็น’ เพื่อนหนุ่มคนใหม่กลับมาด้วย
เบ็นแทบจะเป็นขั้วตรงข้ามของจงซูในทุกด้าน เขาหน้าตาดี อายุยังน้อย แต่กลับร่ำรวยอย่างน่าฉงน ขับรถปอร์เช่ ใช้ชีวิตในคอนโดหรูย่านคนมีฐานะ และดูเหมือนไม่เคยต้องกังวลเรื่องเงินหรืออนาคต ขณะที่จงซูต้องดิ้นรนอยู่กับความไม่แน่นอนของชีวิต ความแตกต่างระหว่างชายหนุ่มสองคนจึงกลายเป็นภาพสะท้อนของช่องว่างทางชนชั้น
Great Gatsby คนรวยผู้ลึกลับ
เมื่อจงซูเห็นวิถีชีวิตของเบน เขาเปรียบชายคนนี้กับ ‘Great Gatsby’ โดยอธิบายว่าหมายถึงคนหนุ่มที่ร่ำรวยอย่างลึกลับ โดยไม่มีใครรู้แน่ชัดว่าพวกเขาทำอะไร และบอกว่า ‘ในเกาหลีมี Gatsby อยู่มากมาย’
ทั้งนี้ คำว่า ‘Gatsby’ มีที่มาจากนวนิยาย The Great Gatsby ผลงานของฟรานซิส สกอตต์ คีย์ ฟิตซ์เจอรัลด์ นักเขียนชาวอเมริกัน ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1925 และกลายเป็นหนึ่งในวรรณกรรมอเมริกันที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดเรื่องหนึ่ง
นิยายเล่าเรื่องของ เจย์ แกตสบี มหาเศรษฐีผู้ลึกลับที่จัดงานปาร์ตี้ใหญ่โตในคฤหาสน์ของตัวเอง แต่ผู้คนรอบตัวแทบไม่รู้ภูมิหลังที่แท้จริงของเขา ความร่ำรวยของแกตสบีจึงมาพร้อมข่าวลือและความคลุมเครือ และสะท้อนภาพของ American Dream ที่มีแต่สังคมบริโภค เงิน ชนชั้น และความฝันของอเมริกาในยุค Jazz Age
เมื่อ Burning หยิบ ‘แกตสบี’ มาใช้ ภาพของมหาเศรษฐีผู้ลึกลับจากอเมริกาในทศวรรษ 1920 จึงถูกย้ายมาอยู่ในเกาหลีใต้ศตวรรษที่ 21 แต่คำถามสำคัญยังคงคล้ายเดิม นั่นคือ เหตุใดคนบางคนจึงร่ำรวยมหาศาล ทั้งที่คนรอบข้างแทบไม่รู้เลยว่าเขาทำอะไร หรือความมั่งคั่งเหล่านั้นมีที่มาจากไหน
ผู้กำกับอีชางดงหยิบด้านมืดของยุค Jazz Age มาเล่าใหม่ในเกาหลียุคปัจจุบัน ยุคนั้นดูสวยหรูเพราะมีทั้งเงิน ปาร์ตี้ และความฟุ้งเฟ้อ แต่ข้างใต้คือความเหลื่อมล้ำที่คนรวยกับคนจนอยู่ห่างกันมาก
เกาหลีใต้ทุกวันนี้ก็มีลักษณะคล้ายกัน เศรษฐกิจเน้นการแข่งขันเสรี คนที่เริ่มต้นดีกว่าก็ได้เปรียบไปเรื่อย ๆ ขณะที่คนหนุ่มสาวจำนวนมากหางานยาก ทำงานหนักแต่ก็ยังตามคนรวยไม่ทัน ช่องว่างระหว่างชนชั้นจึงกว้างขึ้นเรื่อยๆ
ความน่าสนใจคือ ตลอดทั้งเรื่อง Burning แทบไม่เคยบอกเราอย่างชัดเจนว่า เบ็นทำงานอะไร หรือความร่ำรวยมหาศาลของเขามาจากไหน เราเห็นเพียงผลลัพธ์ของมัน ทั้งรถปอร์เช่ บ้านหรู เสื้อผ้าดี ๆ ร้านอาหารราคาแพง และเวลาว่างที่ดูเหมือนไม่มีวันหมด แต่ไม่เคยเห็นกระบวนการที่ทำให้เขามีชีวิตเช่นนั้น
ในแง่นี้ เบ็นจึงเป็นตัวแทนของคนรวยลึกลับที่เราพบเห็นได้ในโลกจริง คนบางคนอาจบอกว่าตัวเองเป็นนักลงทุน นักธุรกิจ ที่ปรึกษา เทรดเดอร์ หรือทำธุรกิจออนไลน์ แต่สำหรับคนภายนอก เราอาจไม่มีทางรู้เลยว่าเบื้องหลังคำเรียกเหล่านั้นคืออะไร เงินของพวกเขามาจากธุรกิจทั่วไป การลงทุน มรดก ความได้เปรียบจากครอบครัว หรือในบางกรณีอาจเกี่ยวข้องกับกิจกรรมที่อยู่ในพื้นที่สีเทาหรือผิดกฎหมายก็เป็นได้
และปรากฏการณ์เช่นนี้ไม่ได้มีเฉพาะในเกาหลีใต้ ในสังคมทุนนิยมสมัยใหม่ เราสามารถพบ ‘Gatsby’ ได้แทบทุกประเทศ โดยเฉพาะในยุคที่รูปแบบการสร้างความมั่งคั่งมีหลายทางเลือก ตั้งแต่ตลาดทุน ธุรกิจดิจิทัล คริปโทเคอร์เรนซี ไปจนถึงธุรกิจที่ดำเนินงานข้ามพรมแดน คนคนหนึ่งสามารถมีทรัพย์สินมหาศาลโดยที่คนรอบข้างแทบไม่เข้าใจวิธีที่ว่าเขาสร้างมันขึ้นมา
Burning นอกจากจะเป็นหนังเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของมนุาย์แล้ว ยังเป็นหนังที่ตีแผ่เรื่องชนชั้น โดยเฉพาะความรู้สึกของคนที่อยู่เบื้องล่าง เมื่อมองขึ้นไปเห็นคนอีกชนชั้นมีชีวิตที่สุขสบายอย่างไร้คำอธิบาย จนความมั่งคั่งนั้นกลายเป็นทั้งความลึกลับ ความอิจฉา และความหวาดระแวง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
- ถ้าฝนไม่หยุดตก เราก็ต้องอยู่กับน้ำ? 'Weathering With You' กับวิกฤตน้ำท่วมที่อาจไม่มีวันจบ
- 'ฝนเดียวกัน คนละโลก' ถอดสัญญะความเหลื่อมล้ำน้ำท่วมใน Parasite
- ส่องปรากฎการณ์ 'Chiikawa' แอนิเมชันญี่ปุ่นสุดน่ารักที่มาแรงแซงหนังฟอร์มยักษ์