พฤติกรรมการสะกิด แตะเนื้อต้องตัว 'คนไม่รู้จัก' อาจเข้าข่ายคุกคามทางเพศ

จากกรณีกระแสร้อนในโซเชียลมีเดีย สาวคอสเพลย์รายหนึ่ง ออกมาแชร์ประสบการณ์ผ่านเฟซบุ๊ก หลังไปงานคอสเพลย์ย่านรัชโยธิน ขณะที่เกิดเหตุมีคนฉวยโอกาสมาจับที่เอวของเธอ จับตรงบริเวณซี่โครงอีกคืบเดียวจะแตะหน้าอกเธอแล้ว เธอย้ำว่ามันเป็นการจับหน้าอก ไม่ใช่การแตะ เธอหันกลับไปเห็นว่ามีผู้ชายที่เป็นตากล้องอยู่ตรงนั้นหลายคน ก็เลยไม่รู้ว่าใครเป็นคนจับ เธอจ้องผู้ชายหนึ่งในนั้นตาเขม็งจนตากล้องรายหนึ่งได้ยกมือขึ้นมาทำท่าเหมือนขอโทษ เธอก็เลยเดินไปฟ้องการ์ดและสตาฟในงาน บอกว่าเธอถูกลวนลาม

การสัมผัสร่างกาย (Physical Touch) เป็นหนึ่งในพฤติกรรมที่ละเอียดอ่อนที่สุดในการสื่อสารระหว่างมนุษย์ แม้บางวัฒนธรรมอาจมองว่าเป็นการแสดงความเป็นมิตร แต่ในบริบทสังคมไทยและสากลโดยทั่วไป การสัมผัสที่ไม่มีความยินยอม (Consent) หรือไม่เหมาะสมกับความสัมพันธ์ อาจถูกตีความว่า ล่วงล้ำ, ไม่ให้เกียรติ, หรือ คุกคามโดยไม่รู้ตัว

ในเชิงจิตวิทยาสังคม พฤติกรรมที่ไม่คำนึงถึงสถานการณ์ เช่น การแตะตัวแฟนของคนอื่น หรือคนที่ไม่ได้สนิท มักถูกจัดอยู่ในกลุ่มพฤติกรรมที่ละเมิดขอบเขต ซึ่งสัมพันธ์กับระดับ Social Intelligence ต่ำ และมีแนวโน้มของการเอาแต่ใจตนเอง แม้คนรอบข้างจะไม่พูดอะไร แต่ความไม่พอใจที่เกิดขึ้นมักส่งผลระยะยาวต่อภาพลักษณ์และความสัมพันธ์

การอ้างว่า "เป็นแค่วัฒนธรรมที่ชอบสกินชิพ" ไม่ใช่ข้อยกเว้นในสังคมที่มีค่านิยมแตกต่างกัน โดยเฉพาะเมื่อพฤติกรรมนั้นส่งผลให้ผู้อื่นรู้สึกถูกละเมิดพื้นที่ส่วนตัว หรือรู้สึกอับอาย

'การทำแบบนี้เป็นเรื่องปกติ อย่าคิดมาก' หนึ่งในอุปสรรคที่ยังทำให้การคุกคาม และล่วงละเมิดทางเพศยังคงเกิดขึ้นอยู่ในประเทศไทย คือการที่สังคมปลูกฝังให้พฤติกรรมเยี่ยงนี้เป็นเรื่องปกติ และกลายเป็นประเด็นที่อ่อนไหว ซึ่งผู้ที่โดนกระทำมักตั้งกรอบขึ้นมาในการที่จะพูดออกไป และถึงแม้จะพูดออกไปก็อาจจะโดน 'ตั้งคำถาม' กลับมา  

สาเหตุ และมุมมองทางพฤติกรรม

• ความไม่ตระหนักรู้เรื่องขอบเขต บางคนมีปัญหาในการรับรู้ระยะห่างระหว่างบุคคล (Boundaries) หรือมีความเคยชินส่วนตัวโดยไม่ได้คิดร้าย
• ความตั้งใจตีสนิทหรือเรียกร้องความสนใจ อาจต้องการความช่วยเหลือ ต้องการสื่อสารเร่งด่วน หรือพยายามสร้างความคุ้นเคยแบบไม่เหมาะสม
• การคุกคามทางร่างกาย ในหลายกรณีอาจเข้าข่ายการลวนลาม หรือหาช่องทางฉกฉวยโอกาสทางเพศ

วิธีรับมือเมื่อโดน 'แตะเนื้อต้องตัว' โดยไม่ยินยอม

• แสดงออกชัดเจนทันที ถอยห่าง มองหน้า หรือพูดด้วยน้ำเสียงและท่าทีจริงจังว่า "อย่าทำแบบนี้" หรือ "ไม่ชอบให้มาโดนตัว"
• ปกป้องตัวเอง หากอยู่ในที่สาธารณะ ให้ขยับหนีไปยืนใกล้คนอื่น ตะโกน หรือขอความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่บริเวณนั้น
• บันทึกหลักฐาน หากเกิดขึ้นบ่อยหรือเข้าข่ายลวนลาม ควรรีบถอยออกมาและหาพยานหรือถ่ายภาพ/คลิปหากจำเป็นเพื่อความปลอดภัย

การเคารพพื้นที่ทางกาย คือหลักพื้นฐานของมารยาทสากล  และเป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญของความน่าเชื่อถือ ทั้งในเชิงบุคคล ความสัมพันธ์ และการเข้าสังคม