คพ.โต้โพลติดสินบน ชี้ข้อมูลกกร.ไม่รอบด้าน ทำข้าราชการขวัญเสีย

กลายเป็นประเด็นร้อนขึ้นมาทันที หลังจากที่ คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ออกมาเปิดเผยผลสำรวจว่า กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ครองแชมป์เรียกรับสินบนสูงสุดเฉลี่ยกว่า 1 แสนบาทต่อครั้ง

ล่าสุด วันนี้ (25 พ.ค. 2569) ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ได้ออกมาตั้งโต๊ะแถลงชี้แจงแล้ว ย้ำว่าที่ผ่านมาเกือบ 30 ปี คพ.ไม่เคยได้รับการร้องเรียนเรื่องการทุจริต จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ได้มีการเรียกประชุมผู้บริหาร คพ.ทั่วประเทศทันที โดยสรุปใจความสำคัญไว้ 3 ประเด็นหลัก ๆ ดังนี้

1.ยินดีให้ตรวจสอบ แต่ขอหลักฐานชัด ๆ หน่อย

คพ.ยืนยันว่าไม่ได้นิ่งนอนใจและพร้อมโดนตรวจสอบ เพราะเรื่องคอรัปชันเป็นเรื่องใหญ่ ถ้าเจอเจ้าหน้าที่ทำผิดพร้อมลงโทษทางวินัยขั้นเด็ดขาด ตอนนี้ได้ทำหนังสือถึงกกร.เพื่อขอหลักฐานและรายชื่อคนที่เกี่ยวข้องแล้ว แต่ กกร.ส่งกลับมาเพียงเอกสารระเบียบวิจัยเท่านั้น

2.มีข้อสังเกตว่าโพลนี้ ‘ไม่แฟร์’ และไม่ตรงตามหลักวิชาการ

หลังจาก คพ. ตรวจสอบเล่มวิจัยของกกร.แล้ว พบข้อกังขาเพียบ เช่น

• สุ่มตรวจน้อยเกินไป : ทั่วประเทศมีหน่วยงานระดับกรม 162 แห่ง แต่สำรวจจริงแค่ 26 แห่ง
• ใช้เกณฑ์เก่า : เอาเกณฑ์ของธนาคารโลกปี 2542 (ซึ่งเก่ามาก) มาเป็นตัวตั้ง บิดเบือนไปจากบริบทปัจจุบัน
• กลุ่มตัวอย่างแคบ : ถามแค่ภาคเอกชนบางกลุ่ม ไม่ได้ถามภาคประชาชนหรือภาควิชาการเพื่อความบาลานซ์
• รีบทำเกินไป : ใช้เวลาเก็บข้อมูลทั่วประเทศแค่ 16 วัน แถมคำถามบางข้อมีลักษณะชี้นำ เช่น ‘เป็นที่รู้จักกัน’ หรือ ‘เชื่อมั่นเพียงใด’ พร้อมมีการตั้งคำถามเชิงลบ เช่น ‘หากไม่จ่ายเงินเพิ่มท่านเชื่อว่ากระบวนการจะมีความล่าช้าเกินกำหนดหรือไม่’
• กลุ่มตัวอย่างเฉลี่ยไม่ถึง 10 คน : จากผู้ตอบที่มีประสบการณ์ตรง 184 คน พอหารเฉลี่ย 26 หน่วยงาน เท่ากับตกหน่วยละประมาณ 7 คนเท่านั้น จึงไม่สามารถเอามาเคลมภาพรวมขององค์กรหรือประเทศได้ ซึ่งทาง กกร. เองก็ส่งหนังสือยอมรับภายหลังว่า ข้อมูลนี้ไม่ควรใช้การตีความเพื่อรับรองความแม่นยำในระดับรายหน่วยงาน

3.ย้ำ! มีมาตรการคุมเข้ม และเตือนภัยกลุ่มแอบอ้าง

ที่ผ่านมา คพ. ทำงานร่วมกับ ป.ป.ท. จนได้คะแนนประเมินความโปร่งใสในระดับ ‘ดีเยี่ยม (Excellent)’ ต่อเนื่องกันถึง 3 ปี และยอมรับว่า จุดที่เสี่ยงที่สุดคือ ‘ขั้นตอนการตรวจและบังคับใช้กฎหมายกับแหล่งกำเนิดมลพิษ’ ซึ่งตอนนี้กำลังยกย่องให้เป็นมาตรฐาน SOP เพื่อลดการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ให้มากที่สุด

สุดท้ายนี้ ดร.สุรินทร์ ย้ำว่า คพ.เห็นด้วยกับการตรวจสอบข้อเท็จจริงด้วยกระบวนการที่ถูกต้องเป็นธรรม แต่ไม่เห็นด้วยกับกระบวนการวิจัยของกกร.ในครั้งนี้ 

นอกจากนี้ คพ.ยังฝากเตือนภัย เตือนผู้ประกอบการและประชาชน ให้ระวังมิจฉาชีพที่แอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่คพ. หรืออ้างผลตรวจวัดเพื่อเรียกรับเงิน หากพบเบาะแสสามารถแจ้งความหรือร้องเรียนตรงมาที่กรมควบคุมมลพิษได้ทันที