ไขข้อหา 'ไขข่าว' จากกรณีหมวดนัท เหตุไฟไหม้โรงเบียร์ นักข่าวโซเชียลก็อาจโดนได้

จากกรณีเกิดเหตุเพลิงไหม้ร้านโรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว จนทำให้มีผู้เสียชีวิต และบาดเจ็บจำนวนมาก ขณะเดียวกันก็มีชายคนหนึ่งแต่งชุุดทหารเข้าไปอยู่ในจุดเกิดเหตุ พร้อมกับให้ข้อมูลกับนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และผู้สื่อข่าวจากสำนักต่าง ๆ ภายหลังทราบว่า ชายคนดังกล่าวคือ ว่าที่ร้อยโท ชิตพงศ์ ขัตตพงษ์ หรือหมวดนัท ซึ่งไม่ได้มีความเกี่ยวข้อง หรือเป็นเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานใดๆ ทั้งสิ้น

ต่อมาหมวดนัท ได้ประสานเพื่อเข้ามาพบพนักงานสอบสวน หลังเห็นตนเองปรากฏตามในข่าว จึงเข้ามามอบตัว ในเบื้องต้นจากการสอบสวนจะมีการแจ้งข้อกล่าวหาดำเนินคดีทั้งหมด 4 ข้อหาหลัก ประกอบด้วย 

1. ใช้วิทยุสื่อสารโดยไม่ได้รับอนุญาต 
2. แสดงตนและกระทำการเป็นเจ้าพนักงาน โดยที่ตนเองไม่มีสิทธิ 
3. ไขข่าวแพร่หลายข้อมูลเท็จ (ข่าวลือ) จนทำให้ประชาชนเกิดความตื่นตกใจ ซึ่งจากการที่หมวดนัทให้สัมภาษณ์ในบางส่วนที่ไม่ตรงกับความเป็นจริง
4. ความผิดเกี่ยวกับครอบครองยุทธภัณฑ์ หากผลการตรวจพิสูจน์เสื้อเกราะ ที่สวมใส่ในวันเกิดเหตุยืนยันว่าเป็นเสื้อเกราะจริงก็จะดำเนินคดีเพิ่มเติม

'ไขข่าว' คืออะไร พฤติกรรมแบบไหนที่เข้าข่าย

ไขข่าว หรืออาจเรียกว่า 'เผยแพร่ข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง' หมายถึง การเผยแพร่ข่าวสารหรือข้อมูลที่ไม่เป็นความจริง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อข้อมูลนั้นก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลหรือกลุ่มบุคคล แต่ในกรณีของการไขข่าว ความแตกต่างหลักคือผู้กระทำอาจไม่ได้มีเจตนาให้เกิดความเสียหาย หรืออาจเป็นการเผยแพร่ข้อมูลที่ผิดพลาดโดยไม่ได้ตั้งใจ

ไขข่าวอาจเกิดจากการนำเสนอข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง การไม่ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลก่อนเผยแพร่ หรือการนำเสนอข่าวสารที่มีการบิดเบือนข้อเท็จจริง เมื่อมีการเผยแพร่ข้อมูลผิดพลาดออกไปในวงกว้าง อาจก่อให้เกิดความเข้าใจผิดในสังคม และสร้างความเสียหายให้กับบุคคลที่ถูกกล่าวถึง

เนื้อหาของการกระทำ

การเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง หรือบิดเบือนความจริง ซึ่งอาจไม่ได้มีเจตนาทำให้บุคคลเสียหาย แต่ส่งผลกระทบทางลบต่อบุคคลหรือสังคมโดยรวม

เจตนา

อาจเกิดขึ้นจากความไม่รู้ ความผิดพลาด หรือการเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องโดยไม่ตั้งใจ อาจไม่มีเจตนาให้เกิดความเสียหายโดยตรง

ผลกระทบ

ผลกระทบอาจกว้างขึ้น โดยส่งผลกระทบต่อสังคม หรือกลุ่มบุคคลอื่นที่ได้รับข้อมูลที่ผิดพลาด หรือก่อให้เกิดความเข้าใจผิดในเรื่องสำคัญ

โทษทางกฎหมายของ 'ไขข่าว'

สำหรับการไขข่าวที่ส่งผลกระทบต่อบุคคลหรือสังคมโดยรวม อาจถูกพิจารณาว่าเป็นการกระทำที่เข้าข่ายความผิดทางอาญา หรือความผิดทางแพ่งได้ หากพิสูจน์ได้ว่าผู้กระทำมีเจตนาหรือความประมาทเลินเล่อในการเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง การไขข่าวที่สร้างความเสียหายอย่างมีนัยสำคัญอาจนำไปสู่การฟ้องร้องในคดีหมิ่นประมาท หรือความผิดฐานเผยแพร่ข้อมูลเท็จตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ได้เช่นกัน

สื่อหรือบุคคลที่เผยแพร่ข้อมูลเท็จเกี่ยวกับเหตุการณ์หรือบุคคลอื่นโดยไม่ได้ตรวจสอบข้อเท็จจริง อาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดในสังคม หากข้อมูลนั้นก่อให้เกิดความเสียหาย ผู้ถูกกระทบสามารถฟ้องร้องได้ในฐานะที่เป็นผู้ถูกเผยแพร่ข้อมูลเท็จ

ยุคนี้ใครก็รายงานสถานการณ์ได้ ถ้าให้ข่าวไวแล้วผิด เข้าข่าย 'ไขข่าว' หรือไม่

การให้ข่าวไวแต่ข้อมูลผิดพลาด เข้าข่ายเป็นการไขข่าวหรือเผยแพร่ข้อมูลอันเป็นเท็จ หากข้อมูลนั้นสร้างความเสียหายต่อชื่อเสียงหรือการทำมาหาได้ของผู้อื่น ถือเป็นความผิดฐานละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ. มาตรา 423) และอาจมีความผิดฐานหมิ่นประมาททางอาญาหรือ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ได้

โดยมาตรา 423 ระบุว่าผู้ใดกล่าวหรือไขข่าวแพร่หลายซึ่งข้อความอันฝ่าฝืนต่อความจริง เป็นที่เสียหายแก่ชื่อเสียงหรือเกียรติคุณของบุคคลอื่นก็ดี หรือเป็นที่เสียหายแก่ทางทำมาหาได้หรือทางเจริญของเขาโดยประการอื่นก็ดี ท่านว่าผู้นั้นจะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่เขาเพื่อความเสียหายอย่างใด ๆ อันเกิดแต่การนั้น แม้ทั้งเมื่อตนมิได้รู้ว่าข้อความนั้นไม่จริง แต่หากควรจะรู้ได้

ผู้ใดส่งข่าวสารอันตนมิได้รู้ว่าเป็นความไม่จริง หากว่าตนเองหรือผู้รับข่าวสารนั้นมีทางได้เสียโดยชอบในการนั้นด้วยแล้ว ท่านว่าเพียงที่ส่งข่าวสารเช่นนั้นหาทำให้ผู้นั้นต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทน

ที่มา : สำนักงานกฎหมายวงศกรณ์ , iLaw