ศาลรัฐธรรมนูญพบสื่อ รอบ 15 ปี 'นครินทร์' ปัดเป็นเครื่องมือสกัดฝ่ายตรงข้าม

วันที่ 29-31 มีนาคม 2569 สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญจัดโครงการ "ศาลรัฐธรรมนูญพบสื่อมวลชน ประจำปี 2569" ที่โรงแรมดีวาน่า พลาซ่า อ่าวนาง จังหวัดกระบี่ นับเป็นครั้งแรกในรอบ 15 ปีที่ศาลรัฐธรรมนูญออกพบสื่อมวลชนในต่างจังหวัด โดยมี ศ.ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ประธานศาลรัฐธรรมนูญ เป็นประธานในพิธีเปิด พร้อมด้วยตุลาการศาลรัฐธรรมนูญและผู้บริหารสำนักงานเข้าร่วม

รื้อฟื้นสายสัมพันธ์สื่อ หลังห่างหายมานาน 15 ปี

ศ.ดร.นครินทร์ ย้อนว่า การพบปะสื่อมวลชนในต่างจังหวัดเว้นว่างมาตั้งแต่สมัย นายวสันต์ สร้อยวิสุทธิ์ ดำรงตำแหน่ง และตลอดเวลา 10 ปี 4 เดือนที่ตนเองอยู่ในตำแหน่งก็ไม่เคยออกต่างจังหวัดเช่นกัน โดยเน้นย้ำว่าการสื่อสารระหว่างองค์กรตุลาการกับสื่อต้องอยู่ในกรอบที่เหมาะสม เนื่องจากศาลเป็นองค์กรกลุ่ม ตุลาการแต่ละคนมีอิสระในการวินิจฉัย ไม่สามารถกล่าวล่วงหน้าหรือล็อบบี้ใดๆ ได้

งบน้อยกว่า อบต. แต่ถูกวิจารณ์เรื่องดูงานต่างประเทศ

ประธานศาลรัฐธรรมนูญชี้แจงกรณีที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์เรื่องโครงการดูงานต่างประเทศว่า ศาลรัฐธรรมนูญก่อตั้งมา 28 ปี มีบุคลากรทั้งสิ้น 260 คน และงบประมาณเพียง 368 ล้านบาท ซึ่งน้อยกว่าองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) บางแห่ง และเล็กกว่าเทศบาลอีกมาก

ศ.ดร.นครินทร์ ระบุว่า การเดินทางไปดูงานต่างประเทศไม่ใช่การท่องเที่ยวพักผ่อน แต่เป็นการสานความสัมพันธ์และเพิ่มพูนความรู้ของบุคลากร โดยเฉพาะในฐานะที่ไทยเพิ่งพ้นจากตำแหน่งประธานสมาคมศาลรัฐธรรมนูญแห่งเอเชียและองค์กรเทียบเท่าเมื่อเดือนตุลาคมปีที่ผ่านมา พร้อมยืนยันว่า "ศาลรัฐธรรมนูญไม่สามารถทำงานอย่างโดดเดี่ยวได้ในโลกที่มีปฏิสัมพันธ์เชื่อมกันอย่างแนบแน่น"

อย่างไรก็ตาม หลังมีมติคณะรัฐมนตรี ผู้บริหารศาลได้ตัดสินใจยกเลิกโครงการดูงานต่างประเทศทั้งหมดแล้ว

ยันไม่ใช่เครื่องมือทางการเมือง ชี้วิกฤตศรัทธาเกิดจากวุฒิภาวะสังคม

เมื่อถูกถามถึงกรณีที่สังคมมองว่าศาลรัฐธรรมนูญอาจเป็นเครื่องมือในการใช้ระบบนิติรัฐกลั่นแกล้งฝ่ายตรงข้าม ศ.ดร.นครินทร์ อธิบายว่า ปัญหาภาพลักษณ์นี้เป็นเรื่องของวิวัฒนาการ เมื่อมีข้อพิพาทศาลต้องชี้ขาดระหว่าง "ข้างผิด-ข้างถูก" ซึ่งย่อมมีฝ่ายที่ไม่พอใจเสมอ

ประธานศาลมองว่าวิกฤตศรัทธาที่เกิดขึ้น มีรากฐานมาจากวุฒิภาวะทางการเมืองของสังคมไทยที่ยังไม่ถึงจุดที่ยอมรับกติกาในการเข้าสู่อำนาจและออกจากอำนาจ พร้อมยกตัวอย่างประเทศอื่นที่เผชิญปัญหาคล้ายกัน เช่น กรณีศาลฎีกาสหรัฐฯ ที่ชี้ว่าการเก็บภาษีสินค้าต่างชาติเป็นอำนาจรัฐสภา ไม่ใช่ประธานาธิบดี หรือกรณีเกาหลีใต้ที่ศาลรัฐธรรมนูญต้องตรวจสอบการถอดถอนประธานาธิบดีของรัฐสภา ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าปัญหาเรื่องความชอบธรรมของศาลรัฐธรรมนูญเป็นเรื่องสากล ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในไทย

ชี้แจงปม รมต. ขาดคุณสมบัติ ศาลชงเองไม่ได้

ต่อคำถามว่าทำไมรัฐมนตรีที่ดูเหมือนขาดคุณสมบัติบางคนยังดำรงตำแหน่งได้ ศ.ดร.นครินทร์ ชี้แจงชัดเจนว่า ศาลรัฐธรรมนูญเป็น "องค์กรแบบพาสซีฟ" ไม่สามารถริเริ่มคดีเองได้ ต้องรอให้มีผู้ยื่นเรื่องผ่านช่องทางที่รัฐธรรมนูญกำหนดเท่านั้น เปรียบเทียบให้เห็นภาพว่า "ถ้าผมกับท่านทะเลาะกัน แล้วยอม ความได้ก็จบ แต่ถ้ายอมกันไม่ได้ก็ต้องไปสู่กระบวนการยุติธรรม" พร้อมระบุว่าความระมัดระวังของฝ่ายบริหารในเรื่องจริยธรรมช่วงนี้ถือเป็นเรื่องดี เพราะเปิดช่องให้ถูกร้องต่อศาลได้หากมีปัญหา

คดีบาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง ยังต้องรอหลักฐาน

สำหรับคดีบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง ประธานศาลระบุว่ายังอยู่ระหว่างรอคำชี้แจงและบัญชีพยานหลักฐานจากทั้ง กกต. และผู้ตรวจการแผ่นดิน ยังไม่สามารถชี้ได้ว่าจะเปิดไต่สวนหรือไม่ และจะมีผลทำให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะหรือไม่ เนื่องจากต้องพิจารณาตามพยานหลักฐานที่ส่งเข้ามา ส่วนข้อมูลจากการจัดเลือกตั้งจำลองของภาคประชาชน ก็ต้องนำเข้าสู่กระบวนการของศาลก่อนจึงจะรับพิจารณาได้ โดยยืนยันว่าจะวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญเป็นหลัก

ต่างชาติยอมรับ เตรียมฉลอง 28 ปี ศาลรัฐธรรมนูญ

ศ.ดร.นครินทร์ ยังเชิญชวนสื่อมวลชนร่วมงานวันสถาปนาศาลรัฐธรรมนูญครบรอบ 28 ปี ในวันที่ 8 เมษายนนี้ โดยจะมีผู้แทนระดับนานาชาติเข้าร่วม ได้แก่ รองประธานศาลรัฐธรรมนูญอุซเบกิสถานในฐานะประธานสมาคมศาลรัฐธรรมนูญแห่งเอเชีย และผู้อำนวยการคณะกรรมาธิการเวนิส (Venice Commission) พร้อมยืนยันว่าการที่ศาลรัฐธรรมนูญไทยได้รับเลือกเป็นกรรมาธิการเวนิสปีที่ผ่านมา เป็นเครื่องพิสูจน์ว่าการทำงานของศาลได้รับการยอมรับจากองค์กรระดับโลก และไม่ได้ "ไร้ทิศทาง" ดังที่ถูกวิจารณ์