รู้จัก ส.ก. สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร ทำหน้าที่อะไร มีอำนาจแค่ไหน

หลังจากที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. มีมติเห็นชอบแผนการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมกับสมาชิกสภาเมืองพัทยา และนายกเมืองพัทยา ในวันอาทิตย์ที่ 28 มิถุนายน 2569 เวลา 08.00 - 17.00 น.

สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร หรือ สก. จะเปิดรับสมัครตั้งแต่วันที่ 28 พฤษภาคม - 1 มิถุนายน 2569 พร้อมกับผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร

ส.ก. ย่อมาจาก สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร ตาม พ.ร.บ. ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 สภา กทม. ประกอบด้วยสมาชิก 50 คน มาจากการเลือกตั้งโดยตรง เขตละ 1 คน มีวาระ 4 ปี

ส.ก. คือบุคคลที่มีส่วนสำคัญในการพิจารณางบประมาณของกรุงเทพมหานครที่มีมูลค่าสูงถึงกว่า 9 หมื่นล้านบาทต่อปี ซึ่งงบประมาณเหล่านี้มีที่มาสำคัญจากภาษีของประชาชนโดยตรง ทั้งภาษีที่ดิน ภาษีป้าย และรายได้อื่นๆ โดยขั้นตอนการเดินทางของภาษีนั้นจะเริ่มจากการจัดเก็บภาษีและรายได้ต่างๆ จากประชาชน ก่อนจะส่งต่อมายัง สภากรุงเทพมหานคร (สภา กทม.)

เพื่อให้เหล่า ส.ก. ทำหน้าที่พิจารณา ตรวจสอบความคุ้มค่า และอนุมัติงบประมาณ ก่อนที่เงินภาษีเหล่านั้นจะถูกกระจายไปสู่ปลายทางเพื่อพัฒนาท้องถิ่นในเขตต่างๆ ทั้งการจัดการถนน คลอง โรงเรียน และโรงพยาบาลในพื้นที่ดูแลของ กทม.

การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และ สก. ประชาชนจะได้รับบัตรเลือกตั้ง 2 ใบ คือใบที่ใช้กาบัตรเลือกผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และอีกใบ ใช้กาบัตรเลือก สก.

โดยแต่ละใบจะเลือกได้เพียง 1 หมายเลขเท่านั้น  

• ให้ทำเครื่องหมายกากบาท (x) ในช่องที่ประสงค์จะเลือก
• แต่หากไม่ต้องการลงคะแนนเสียงให้ใครเลย ให้ทำเครื่องหมายกากบาท (x) ในช่องไม่ประสงค์เลือกผู้สมัครใด (ซึ่งจะอยู่ที่มุมด้านขวาล่างของบัตรใบนั้นๆ)

สก. ทำหน้าที่อะไร มีอำนาจแค่ไหน

สภากรุงเทพมหานครเป็นองค์กรนิติบัญญัติขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร มีที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งภายในเขต โดยใช้ 'เขต' เป็นหน่วยเลือกตั้ง ถ้าเขตใดมีประชากร 150,000 คนหรือน้อยกว่า ให้มี ส.ก. หนึ่งคน ถ้าเขตใดมีประชากรมากกว่า 150,000 คน ให้มี ส.ก. เพิ่มขึ้นหนึ่งคน ต่อประชากร 150,000 คน ถ้ามีเศษเกิน 75,000 คน ให้เพิ่ม ส.ก. ในเขตนั้นอีกหนึ่งคน

หน้าที่ของ สก.จะทำหน้าที่คล้าย ส.ส.ในระบบรัฐสภา แต่ สก.จะมีหน้าที่เป็นฝ่ายนิติบัญญัติของ 'สภาท้องถิ่น' หรือ 'สภา กทม.' มีหน้าที่ควบคุม ตรวจสอบและดูแลการบริหารราชการ กทม.ของฝ่ายบริหารที่มีผู้ว่าฯ กทม.เป็นหัวหน้าคณะ ซึ่งเปรียบเหมือนคณะรัฐมนตรี มีหัวหน้าฝ่ายบริหารประเทศในตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

 ส.ก. ทำงานร่วมกับ ผู้ว่า กทม. ยังไง

ถ้ามองในภาพรวม ทั้งคู่มีเป้าหมายในการทำงานร่วมกันคือเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนชาว กทม. แต่น่าจะพูดได้ว่า ส.ก. เหมือนเป็นตัวแทนของประชาชนแต่ละเขต นำปัญหาในพื้นที่ไปเสนอฝ่ายบริหารให้พิจารณาและดำเนินการแก้ไข รวมถึงทำหน้าที่ตรวจสอบการทำงานของฝ่ายบริหารด้วย

ส.ก. มีหน้าที่อะไรบ้าง

• เสนอและพิจารณาให้ความเห็นชอบในการตราข้อบัญญัติ กทม.
• พิจารณางบประมาณรายจ่ายประจำปีของ กทม. จากที่ทุกหน่วยงานเสนอมา
• ติดตามและตรวจสอบการบริหารงานของฝ่ายบริหารด้วยวิธีการต่างๆ เช่น ตั้งกระทู้ถาม เสนอญัตติให้ กทม. ทำสิ่งต่างๆ หรือการเปิดอภิปรายทั่วไปให้ข้อเสนอแนะต่อการทำงานของผู้ว่าฯ และ กทม. ได้
• เป็นคณะกรรมการสามัญประจำสภา กทม. ติดตามผลการบริหารงานของฝ่ายบริหารด้านต่างๆ
• เป็นคณะกรรมการวิสามัญประจำสภา กทม. ศึกษา เพื่อติดตามประเด็นพิเศษ

อำนาจหน้าที่ สก.จะถูกแบ่งเป็น 4 หน้าที่หลัก ประกอบด้วย

1. พิจารณางบประมาณรายจ่ายประจำปี อาทิ การพิจารณางบประมาณประจำปี ของ กทม.ในแต่ละปี ซึ่งเปรียบเหมือนบทบาทของ ส.ส.ในรัฐสภาที่พิจารณาตราพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 
2. เสนอญัตติ ตรวจสอบและติดตามการบริหารราชการ กทม. เพื่อให้ หน่วยกทม.ดำเนินการปรับปรุง เปลี่ยนแปลงหรือแก้ไขในด้านต่างๆ เปรียบเสมือนการทำหน้าที่ถ่วงดุลฝ่ายบริหาร ครม. แต่ใน กทม.จะมีโครงสร้างตั้งแต่ สำนักปลัด กทม. สำนักบริหาร 18 สำนัก อาทิ สำนักการแพทย์ สำนักเทศกิจ สำนักสิ่งแวดล้อม 

3. ร่วมเป็นกรรมการในคณะกรรมการวิสามัญของสภา กทม.เพื่อควบคุมและติดตามผลการบริหารงานหรือพิจารณาสอบสวนเรื่องใดๆ อยู่ในอำนาจหน้าที่ของ กทม. จำนวน 11 คณะ ประกอบด้วย

1.คณะกรรมการตรวจรายงานการประชุมและพิจารณาเปิดเผยรายงานการประชุมลับ

2.คณะกรรมการการศึกษาและวัฒนธรรม

3.คณะกรรมการการโยธาและผังเมือง

4.คณะกรรมการการสาธารณสุข

5.คณะกรรมการการรักษาความสะอาดและสิ่งแวดล้อม

6.คณะกรรมการการเศรษฐกิจ การเงิน การคลังและติดตามงบประมาณ

7.คณะกรรมการการปกครองและรักษาความสงบเรียบร้อย

8.คณะกรรมการการพัฒนาชุมชนและสวัสดิการสังคม

9.คณะกรรมการกิจการสภากรุงเทพมหานคร

10.คณะกรรมการการจราจร ขนส่ง และการระบายน้ำ

11.คณะกรรมการการท่องเที่ยวและการกีฬา

   4. ในฐานะผู้แทนประชาชนที่ผ่านการเลือกตั้งระดับเขต ยังมีหน้าที่ประสาน ช่วยเหลือ แก้ไขความเดือนร้อนให้ประชาชนในพื้นที่ 

ส.ก. ต่างจาก สส. อย่างไร

อำนาจหน้าที่ของ ส.ก.และ สส.เขต คล้ายคลึงกันในการทำหน้าที่นิติบัญญัติ สส.จะทำงานในสภาใหญ่ จะต่างกันกับ ส.ก. ที่ทำหน้าที่กับสภา กทม.ที่ดูแลแก้ไขปัญหาให้ชาว กทม.โดยตรง ซึ่งจะบอกเล่าและแก้ไขปัญหาได้รวดเร็ว และแก้ปัญหาได้ทันท่วงทีกว่า

ถ้า กทม. เปรียบเหมือนประเทศไทยแบบย่อ มี ส.ก. ทำหน้าที่ควบและตรวจสอบการบริหารราชการ ที่นำโดย ผู้ว่าฯ กทม. คล้ายกับ สส. ในรัฐสภาที่คอยจับตาคณะรัฐมนตรี ที่มีนายกเป็นหัวหน้าคณะ

อย่างไรก็ตาม ส.ก. เหมือนเป็นตัวแทนสะท้อนปัญหา เป็นปากเสียงของคนในพื้นที่สู่สภาใหญ่ โดยรับเรื่องร้องเรียนจากประชาชนและทำหน้าที่เป็นตัวกลางสื่อสารระหว่างชาวบ้านกับกรุงเทพมหานคร พร้อมนำปัญหาความเดือดร้อนต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาน้ำท่วม ไฟดับ หรือจุดทิ้งขยะอันตราย เข้าสู่ที่ประชุมสภาฯ เพื่อหาแนวทางแก้ไขอย่างเร่งด่วน รวมถึงประสานงานกับหน่วยงานในพื้นที่เพื่อให้เกิดการลงมือทำจริง

คุณสมบัติผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร (ส.ก.)

1. มีสัญชาติไทยโดยการเกิด
2. อายุไม่ต่ำกว่า 25 ปี นับถึงวันเลือกตั้ง
3. มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตกรุงเทพมหานครในวันสมัครรับเลือกตั้งเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่า 1 ปีนับถึงวันสมัครรับเลือกตั้ง
4. ต้องไม่เป็นบุคคลซึ่งมีลักษณะต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้งตามมาตรา 50 แห่งพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562

ค่าธรรมเนียมการสมัครรับเลือกตั้ง

• สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร จำนวน 10,000 บาท