'มาดามเดียร์' จี้ รฟท.แก้หนี้ปีละ 2 หมื่นล้าน ถามปมเขากระโดง!

‘มาดามเดียร์’ จี้ รฟท.แจงแผนแก้ขาดทุนปีละ 20,000 ล้านบาท ซักปมทะเบียนทรัพย์สินไม่ครบ–รายได้รั่วไหล พร้อมถามแผนที่ ‘เขากระโดง’ ด้านผู้ว่าฯ รฟท.ระบุคดียังอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองและศาลแพ่ง

นางสาววทันยา บุนนาค หรือ ‘มาดามเดียร์’ กรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2570 สภาผู้แทนราษฎร อภิปรายระหว่างการพิจารณางบประมาณของการรถไฟแห่งประเทศไทย หรือ รฟท. สังกัดกระทรวงคมนาคม โดยตั้งคำถามถึงสถานะทางการเงินขององค์กร ซึ่งมีผลขาดทุนจากการดำเนินงานเฉลี่ยปีละประมาณ 20,000 ล้านบาท แม้จะได้รับเงินอุดหนุนจากรัฐบาลแล้วก็ตาม

นางสาววทันยาระบุว่า แม้ในปีที่ผ่านมา รฟท.จะพลิกกลับมามีกำไร 117 ล้านบาท แต่เกิดจากรายได้ชดเชยผลขาดทุนตามกฎหมาย หากไม่ได้รับเงินชดเชยจากรัฐบาล รฟท.จะยังมียอดขาดทุนสะสมมากกว่า 200,000 ล้านบาท จึงต้องการทราบว่า หากในอนาคตการชดเชยดังกล่าวมีความไม่แน่นอน รฟท.มีแผนรับมือและแก้ไขสถานะทางการเงินอย่างไร

นอกจากนี้ นางสาววทันยายังตั้งคำถามถึงข้อสังเกตของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน หรือ สตง. เกี่ยวกับปัญหาการจัดทำทะเบียนสินทรัพย์ ทั้งที่ดินและอาคารของ รฟท. ซึ่งยังไม่ครอบคลุมครบถ้วน รวมถึงการตรวจสอบรายได้จากการบริหารสินทรัพย์ที่ยังไม่สามารถดำเนินการได้เต็มจำนวน ตลอดจนกรณีสัญญาเช่าบางส่วนหมดอายุแล้ว แต่ผู้เช่ายังคงใช้ประโยชน์จากพื้นที่ต่อไป ซึ่งอาจทำให้รายได้ของรัฐรั่วไหล

นางสาววทันยาจึงขอให้ รฟท.ชี้แจงแนวทางแก้ไขปัญหาดังกล่าว พร้อมเชื่อมโยงไปถึงข้อพิพาทเรื่องที่ดินของ รฟท.บริเวณเขากระโดง จังหวัดบุรีรัมย์ ระหว่าง รฟท.กับกรมที่ดิน กระทรวงมหาดไทย โดยระบุว่า กรมที่ดินไม่สามารถเพิกถอนเอกสารสิทธิได้ เนื่องจาก รฟท.ไม่มีแผนที่ที่ชัดเจน 

นางสาววทันยาตั้งคำถามว่า รฟท.มีแผนที่เขตที่ดินบริเวณเขากระโดงที่แน่นอนหรือไม่ รวมถึงกรณีที่ รฟท.เคยฟ้องขับไล่และต่อสู้คดีกับประชาชนในพื้นที่จำนวน 35 แปลง จนชนะคดีทั้งหมดนั้น รฟท.ได้นำแผนที่ฉบับใดเสนอต่อศาล และศาลใช้แผนที่ใดเป็นหลักในการพิจารณาคดี

ขณะเดียวกัน นางสาววทันยายังตั้งคำถามถึงกรณีรถไฟฟ้าแอร์พอร์ตเรลลิงก์ ภายหลังการแพร่ระบาดของโควิด-19 ซึ่ง รฟท.ได้ลงนามในสัญญาร่วมกับบริษัท เอเชีย เอรา วัน จำกัด โดยเปิดทางให้เอกชนเข้าดำเนินการเดินรถได้ทันทีหลังวันที่ 24 ตุลาคม 2564 ทั้งที่ รฟท.ยังไม่ได้รับชำระค่าสิทธิแอร์พอร์ตเรลลิงก์จากเอกชนคู่สัญญา

กรณีดังกล่าวส่งผลให้กระทรวงการคลังและสำนักงบประมาณมีความเห็นให้รัฐบาลรับภาระค่าใช้จ่ายทั้งเงินต้นและดอกเบี้ยจนถึงวันที่ 24 ตุลาคม 2564 หลังจากนั้นรัฐบาลจะรับภาระเฉพาะโครงสร้างพื้นฐาน ส่วน รฟท.ต้องรับผิดชอบระบบอาณัติสัญญาณและขบวนรถไฟ มูลค่ารวมมากกว่า 10,000 ล้านบาท ขณะที่การรับชำระค่าสิทธิจากเอกชนยังไม่มีความชัดเจน

นางสาววทันยาจึงขอให้ รฟท.ชี้แจงสถานะปัจจุบันว่า เอกชนได้ชำระค่าสิทธิแล้วหรือไม่ รวมถึงสถานะทางการเงินระหว่าง รฟท.กับเอกชน ภายหลังเอกชนเข้าบริหารและจัดเก็บค่าโดยสารตั้งแต่วันที่ 24 ตุลาคม 2564

นอกจากนี้ ยังแสดงความกังวลว่า หากสัญญาโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อมสามสนามบินถูกยกเลิก อาจกระทบต่อการบริหารแอร์พอร์ตเรลลิงก์ด้วย เนื่องจากเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาเดียวกัน และอาจทำให้ รฟท.ต้องรับภาระหนี้เพิ่มขึ้น ทั้งที่ยังไม่ได้รับค่าสิทธิจากเอกชน

นางสาววทันยาจึงขอทราบยอดหนี้และดอกเบี้ยในปัจจุบัน รวมถึงแนวทางแก้ไขปัญหาที่ค้างคาระหว่าง รฟท.กับเอกชนในโครงการแอร์พอร์ตเรลลิงก์

ด้านนายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย ชี้แจงถึงสาเหตุที่ รฟท.ขาดทุนเฉลี่ยปีละประมาณ 20,000 ล้านบาทว่า เกิดจากการไม่ได้รับเงินชดเชยจากการเดินรถอย่างครบถ้วน เนื่องจาก รฟท.มีภารกิจให้บริการเดินรถเชิงสังคม ขณะที่อัตราค่าโดยสารที่เรียกเก็บไม่สะท้อนต้นทุนที่แท้จริง จึงจำเป็นต้องได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐบาลมาชดเชย

ผู้ว่าฯ รฟท.ยืนยันว่า รฟท.พยายามเพิ่มรายได้จากการให้บริการ การจำหน่ายสินค้า และการใช้ประโยชน์จากทรัพย์สิน โดยปัจจุบันมีบริษัทลูก คือ บริษัท เอสอาร์ที แอสเสท จำกัด หรือ SRT Asset เข้ามาบริหารจัดการทรัพย์สินและพื้นที่ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการเดินรถ เพื่อจัดหาผู้เช่าและสร้างรายได้จากสินทรัพย์ขององค์กร

สำหรับพื้นที่เขากระโดงที่ยังมีข้อพิพาท ผู้ว่าฯ รฟท.ระบุว่า ขณะนี้อยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณาทางกฎหมาย โดย รฟท.ได้ดำเนินการอย่างเต็มที่ แต่ต้องรอคำพิพากษาของศาลปกครองและศาลแพ่งในคดีที่เกี่ยวข้อง

ส่วนกรณีปัญหาที่ค้างคากับเอกชนในโครงการรถไฟฟ้าแอร์พอร์ตเรลลิงก์ ซึ่ง รฟท.ยังไม่ได้รับค่าสิทธิจากคู่สัญญานั้น ผู้ว่าฯ รฟท.ระบุว่า จะจัดทำรายงานเพื่อชี้แจงรายละเอียดเพิ่มเติมต่อคณะอนุกรรมาธิการต่อไป